روى گونسالس دو كلاويخو ( مترجم : مسعود رجب نيا )

37

سفرنامه كلاويخو ( فارسى )

از آن امروزه بجاى نمانده است . بائنا ميگويد كه كلاويخو در مادريد در همان محلى كه در قرن هجدهم بناى كليساى « كاپيلادل ابيسپو » « 1 » در قلمرو كليساى « سان آندره » واقع بود مسكن داشت . ضمنا بائنا گويد كه خانهء كلاويخو چنان باشكوه و مجلل بود كه مقر وليعهد « دون انريك دو آراگون » شوهر خواهر ملكه مارى دختر هانرى سوم گشت . مقر كلاويخو هم در حال حيات و هم تا چند سالى پس از فوت در جاهاى پرشكوهى بود . كلاويخو سفر نامهء خويش را اندكى پس از 1406 ( 809 ه . ) نوشت . آن زمان تا هنگام اختراع چاپ پنجاه سالى مانده بود . باز هم از بس كتاب وى طرفه و جالب بود ، نساخ رونوشتهاى متعددى از آن نوشتند و در ميان عامهء مردم دوستداران فراوان يافت . يكى از نسخ خطى مزبور در كتابخانهء ملى مادريد موجودست . اما متأسفانه نويسنده آن را كامل نكرده و لذا فاقد صفحهء محتوى نام كتاب و نويسنده است كه در آغاز كتب معمولا وجود دارد و نيز ناگهان به آنجا كه سفيران در بازگشت به ميهن به شهر « مسين » ميرسند خاتمه مييابد . اين نسخه با شيوهء خطى معمول در قرن پانزدهم برشتهء تحرير كشيده شده است و خط آن بس شيوا و خواناست . نسخهء مذكور حاوى 154 ورق رحلى است كه در دو ستون پشت و رو نوشته شده و برسم معمول زمان اختصارات بسيارى به كار رفته است اما در مورد اولين چاپ اين كتاب بايد گفت كه « آرگوت دمولينا » « 2 » در 1582 رونوشتى از نسخه‌اى غير از آن نسخه كه اينك مورد بحث ما بود و متأسفانه از ميان رفته است ، تهيه كرد كه اين رونوشت وى در همان كتابخانهء ملى شهر مادريد نگاه داشته شده است . اين رونوشت نيز قسمتى از مجموعهء كتب گرد آورده شده توسط مرحوم « دون پاسكوآل دگايانگوس » « 3 » بود كه بموجب وصيتنامهء او به ملت اهداء شده بود * . چاپ 1582 اولين چاپ سفر نامهء كلاويخو است كه اينك بسيار كمياب

--> ( 1 ) - Capilla del Obispo ( 2 ) - Argote de Molina ( 3 ) - Don Pascual de Gayangos