روى گونسالس دو كلاويخو ( مترجم : مسعود رجب نيا )
354
سفرنامه كلاويخو ( فارسى )
ايرانيان » ( A Year Amongst Persians ) تأليف پرفسور براون ( E . Browne ) ص 75 و كتاب « يك ديپلمات در ايران » ( A Diplomat in Persia ) تأليف ايست و يك Eastwick ) ( E . B . ص 208 . ص 172 س 21 - كارهاى ديوانهوار ميرانشاه و عزل او از حكومت قسمت مغرب ايران در سال 1399 م . / ( 802 ه . ) روى داد و از آن تاريخ ببعد در بغداد مستقر شد . علت آنكه وى بهنگام آمدن كلاويخو به سلطانيه در آن شهر بود ، بدون شك اين است كه او به پيشواز پدرش تيمور آمده بود كه چند هفتهء پيش ضمن عبور از ايران به سلطانيه رسيده بود . ( به كتاب « تيمور بيك » ( Timur Bec ) مجلد سوم ص 189 تا 198 و 207 رجوع كنيد . ) خانزاده بيگم برادر زادهء خوارزم سلطان ابتدا زن جهانگير پسر ارشد تيمور شد . پس از مرگ او اين شاهزاده خانم زن ميرانشاه برادر شوهر متوفاى خويش شد ، كلاويخو چنان كه بيايد ، در سمرقند در ضيافتى مهمان او شد . به كتاب « تيمور بيك » مجلد اول ص 244 و شجرهء نسب مندرج در حاشيهء ص 24 س آخر ديباچه در ص 344 رجوع كنيد . فصل نهم ص 175 س 3 - در متن اصلى Xaharcan و سپس Xaharica ثبت كرده است . روشن و معلوم نيست كه مقصود از آن كدام آبادى است و بر روى نقشه نامى كه نظير اين يا خيلى شبيه اين باشد نيست . اين نميتواند آن محل تقاطع مهم جادها يعنى « سوميقان » ( كه چند بار در نزهت القلوب از آن ياد شده ) باشد . چون اين محل در جانب غرب سگزى آباد است . اما Xaharcan بايد « سنقرآباد » باشد كه اين نيز در نزهت القلوب آمده است و بايد در همان حدودى باشد كه كلاويخو از آن ياد مىكند . در فارسى دو پساوند آباد و آن در مورد اسامى مكان بسيار آمده است . كلاويخو اين دو پساوند را با هم اشتباه مىكند و گاهى غلط مينويسد . مثلا Ceguesana بايد همان Sagziabad باشد . d آخر را همچنانكه در تلفظ اسپانيائى بسيار معمول است انداخته و حذف كرده ( حال آنكه n كه بجاى V اشتباها ثبت شده است و خود v هم مبدل شده b است ) . كما اينكه زنجان شده است Sanga بدينطريق Xaharcan با c همان « شهر آباد » باشد كه نامى است بسيار معمول ( بمعنى شهر كوچك ) و در حقيقت بر روى نقشه شهر آبادى هم هست . در مورد