روى گونسالس دو كلاويخو ( مترجم : مسعود رجب نيا )
29
سفرنامه كلاويخو ( فارسى )
سيماى آنانرا تشخيص دهد . در سمرقند از هر دو هيأت با كمال مهمان نوازى تا سه ماه پذيرائى شد . ضيافتها و جشنهاى بسيارى داده شد . زيرا درين زمان بسيارى از شاهزادگان و شاهزاده خانمها كه نوادهء تيمور بودند ، ازدواج ميكردند . سپس مناظر ديدنى شهر را به اسپانيائيها نشان دادند كه مشاهدهء كاخهاى بسيار و باغهاى عالى موجب تحسين فراوان آنان شد . اما آنچه بيشتر موجب اعجاب آنها شد همان منظرهء اردوگاه بزرگ قبيلهء تاتار مقيم در بيرون دروازهء شهر بود . درينجا كلاويخو شمار چادرهاى برافراشته را 50000 تخمين مىزند كه همه به ترتيب و به صورت خطوط مستقيم كه در فواصل آنها خيابانهايى وجود داشت و در آن گذرگاهها همه گونه وسايل به فروش ميرسيد ، واقع شده بود . چادرهاى مذكور به دو نوع تقسيم ميشدند : اول چادرهائى كه با تير برافراشته شده و با طناب به زمين مهار شده بودند و دوم چادرهائى كه با طناب مهار نشده بودند ولى در پيرامون آنها تيركهاى نازك كوچكى در تجيرها قرار داده بودند تا چادر استوار بايستد ، درست مانند كلبههاى امروزى قيرقيزها . مايهء افتخار اين اردوگاه عظيم سراپردهء عظمت تيمور بود كه از چندين چادر تركيب يافته و در كرانهء اردوگاه واقع بود و مساحت وسيعى را در ميان تجيرهاى پارچهاى خود فرا گرفته بود . همهء اين امور را كلاويخو با تفصيل بسيار و بطور كامل بيان ميدارد . بايد يادآور شد كه يك قرن قبل از وى نيز ماركوپولو ، اردوگاه قوبيلاى قاآن را تقريبا به همين نحو توصيف كرده است . ازينها گذشته تجيرهاى كرباس ديگرى نيز وجود داشت تا محوطهء داخل را از ديدگان اغيار حفظ كند ، چون در داخل آن محوطه بسيارى چادرها و پوشهاى عظيم برافراشته بود كه در آنها زنهاى متعدد تيمور هر يك دستگاه مجزا و جدا داشتند . جلال و شكوه چادرهاى سلطنتى مذكور موجب اعجاب كلاويخو شده است . بيشتر قسمتهاى