روى گونسالس دو كلاويخو ( مترجم : مسعود رجب نيا )

260

سفرنامه كلاويخو ( فارسى )

كوچك روى هم انباشته بودند . خانم بزرگ بر آنها تكيه زد . ضمنا زنهايى كه ملازم او بودند در بيرون غرفه جاى گرفتند ، سه تاى ايشان به داخل غرفه آمدند و در كنار خانم نشستند . زيرا اينان عهده‌دار نگهدارى آن سرپوش بودند كه وصف آن را كرديم و زينت بخش سر خانم بود . اگر اين زنها آن روسرى را اين سر و آن سر نميكردند و تعادل آن را نگاه نميداشتند ميافتاد . به مجرد آنكه خانم بزرگ نشست خانم دوم كه زن ديگر تيمور بود از حصار ديگر كه از آن ياد كرديم بيرون آمد . او نيز جامه‌اى همانند جامهء خانم بزرگ از پرند سرخ در بر و سرپوشى درست همانند روسرى خانم بزرگ بر سر داشت . او نيز گوهرهاى گرانبهاى بسيارى در بر داشت و با همان شمار همراهان و همان آدابى كه گفته شد راه مىپيمود . اينك وى وارد غرفه شد و در حضور اعليحضرت در يك شاه نشينى كه اندكى عقبتر از شاه نشينى بود كه خانم بزرگ در آن نشسته بود ، نشست . اين زن تيمور بنام خانم كوچك ناميده مىشود و از لحاظ مقام در رتبهء دوم است . آنگاه از حصارى ديگر زن سوم اعليحضرت با همان آداب و همان ظواهر آمد و او نيز در شاه نشينى جاى گرفت كه اندكى كف آن پايين‌تر و از شاه نشين تيمور دور تر بود . بدينگونه نه شاهزاده خانم از خاندان سلطنت آمدند و در جاهاى معينى در حضور تيمور نشستند . همهء آنان بيك گونه جامه در بر كرده و گوهرها آويخته بودند . هشت تاى ايشان همسر تيمور و نهمى زن نوهء او بودند . نام زنهاى اعليحضرت چنين است ؛ زن بزرگ او كه در بالا ازو سخن گفتيم بنام خانم شناخته مىشود كه اين بمفهوم ملكه يا خانم بزرگ است . وى دختر ( جغتاى ) صاحب سابق سمرقندست . ازين گذشته پدر وى فرمانرواى همهء سرزمين ايران بود و قلمرو او تا دمشق ميرسيد . نام او غازان خان بود . او از مادر از دودمان شاهان بود . اما پدر وى هرگز شناخته نشده است . فرماندهى بسيار دلير بود كه در جنگهاى بسيار فاتح شده است و فرمانها و قوانينى رواج داده است كه هنوز هم در سراسر قلمرو تيمور رايج