ارنست اورسل ( مترجم : على اصغر سعيدى )

40

سفرنامه قفقاز و ايران ( فارسى )

كاركنان قبرستان شباهت داشت و به زبان روسى حرف مىزد . ابتدا ما را به سوى دو عبادتگاه كوچك كه يكى به ژرژ قديس « 1 » و ديگرى به نيكلاى قديس « 2 » اختصاص داشت ، راهنمايى كرد و بعد چشمه‌ى سرپوشيده‌يى را نشان داد كه آبش بنا به گفته‌ى او سرشار از خواص و مزاياى متعدد درمانى بود ولى به هنگام بازديد ما ، از آن آب تنها براى خنك كردن شراب كشيشان و راهبان صومعه استفاده مىشد . ساختمان صومعه نمونه‌ى زيبايى از سبك معمارى روم شرقى بود . روى حاشيه‌ى پنجره‌ها و كناره‌هاى سردر آن به طرز بسيار ظريف و زيبايى كنده‌كارى شده بود . گنبد روى محراب با كاشىهاى زيبايى كه هديه‌ى آلكسيوس كومننوس « 3 » به داوود سوم « 4 » بود ، در مجموع تصوير حضرت مريم و دو ملك مقرب ميكائيل و جبرئيل را نشان مىداد . سرتاسر ديوارها هم پوشيده از نقاشىهاى كم‌ارزشى از آثار متوسط نقاشان بيزانسى يا جنوايى بود ، اما آن نقاشىها از نظر اينكه لباس‌هاى قديمى پادشاهان و اسقف‌هاى ايمرتيايى را به خوبى نشان مىدادند ، اهميت شايان داشتند . نقاشىهاى ديگر ، نمايشگر صحنه‌هاى تاريخى مختلفى بودند . پرده‌يى كه از تصاوير اولياى مذهبى در صومعه آويخته بودند ، جديد بود اما تصويرها و نقش‌ها همه قديمى و دست‌كم بيش‌تر آنها از ارزش هنرى والايى برخوردار بودند . بعضى از آنها ابتدا روى طلاى يكپارچه كار شده و بعد با سنگ‌هاى گرانبهاى ديگر تزيين يافته بود . مينياتورهايى كه روى ميناى خانه خانه‌يى و با نوشته‌هاى يونانى صورت قديسين را نشان مىدادند ، همه آشكارا به دوران طلايى هنر بيزانس [ روم شرقى ] تعلق داشتند . بعد از تماشاى ساختمان از گنجينه‌ى صومعه بازديد كرديم ، اما از همان لحظه‌ى

--> ( 1 ) . Saint Georges : يا در انگليسى جورج قديس كه در مآخذ اسلامى به جرجيس معروف است . م . ( 2 ) . Saint Nicolas ( 3 ) . Alexis Comnene : در متون فارسى اين اسم با تلفظ يونانى آن به صورت آلكسيوس كومننوس ثبت شده است . كومننوس‌ها مردمان بزرگى از روم شرقى هستند كه از ميان آنان افراد برجسته‌يى برخاسته‌اند . از جمله آلكسيوس اول ( 1031 - 1118 ) كه امپراتور معروف بيزانس بوده است . م . ( 4 ) . David III : پادشاه گرجستان ( 1089 - 1125 ) فرزند ژرژ دوم . با افول امپراتورى سلجوقى و درگذشت ملكشاه سلجوقى ، داوود سوم فرصتى به دست آورد تا وسعت قلمرو پادشاهى خود را از درياى سياه تا بحر خزر و از سلسله جبال قفقاز تا سرحدات جنوبى ارمنستان گسترش دهد . به اين جهت يكى از فرمانروايان معروف گرجستان و اولين پادشاه گرجى است كه دست به تشكيل يك ارتش منظم و دايمى پنجاه هزار نفرى از افراد قپچاق زد و توسط ارتش مزبور توانست تفليس و آنى ، پايتخت آن روز ارمنستان را به تصرف خود درآورد . م .