ارنست اورسل ( مترجم : على اصغر سعيدى )
297
سفرنامه قفقاز و ايران ( فارسى )
طبقهيى وجود دارد كه در قسمت مركزى آن يعنى اندرونى عينا شبيه به اندرونى قصر سلطنتآباد است ولى ساختمانهاى آن دايرهوار قرار گرفته و آنها را در ميان پارك بزرگى مجزا از هم ساختهاند . به استثناى آيينهكارى يك تالار بزرگ تزيينات ساير اتاقها تقليد نفرتانگيزى از سبك تزيين اروپايى است . شاه تعداد زيادى كاخهاى ديگر نيز در اطراف تهران دارد : نياوران كه از سايهى شاخ و برگ درختان زيباى آن خيلى تعريف مىكنند ، داوديه كه نقاشىهاى عجيب و تصاوير اولين شاهزادگان قاجار بر ديوارهاى آن نقش بسته است ، نجفآباد يك منزل كوچك موقتى كه در كنار دهكدهيى [ به همين نام ] بىفايده و عاطل افتاده است . افراد دهكده متعلق به فرقهى خاصى هستند و زنان آنجا از قيد حجاب آزادند . در ميان كليه ويلاهاى سلطنتى از همه عجيبتر ، ويلاى دوشانتپه ( تپهى خرگوشها ) است كه بر بالاى تپهى متروكى در دشت ، روبهروى كوهپايههاى البرز بنا شده است . چون در اين نواحى كوهستانى پلنگ زياد ديده مىشود ، شاه هنگامى كه به همراهى معدودى از نزديكان به شكار پلنگ مىرود ، در اين ويلا به استراحت مىپردازد . قصر از ساختمان هشتگوش يك طبقهيى تشكيل شده و راه آن از جادهى پر پيچ و خمى مىگذرد و پشتبام آن چشمانداز بسيار دلانگيزى دارد . اندرونى اينجا نيز كاملا شبيه به اندرونى قصر سلطنتآباد است . باغچههاى قصر - كه البته در زيبايى به پاى باغهاى ساير كاخها نمىرسند - در دامن صحرا گسترده شدهاند . باغ وحشى نيز - كه سخت مورد توجه ناصر الدين [ شاه ] است - ضميمهى اين قصر است و در آن مجموعهى زيبايى از شيرهاى بىيال فارس و ببرهاى مازندران نگهدارى مىشود . به عقيدهى بعضى از طبيعىدانها بين اين حيوانات و ببر سلطنتى هندوستان هيچگونه فرقى نيست . عجيبترين حيوان باغ ، حيوان دورگهيى است از پيوند يك پلنگ بزرگ و يك شير ، و اين حيوان به پدر خويش بيش از مادر شباهت دارد ولى خالخال بودن پوستش به مادرش رفته است . در دو فرسنگى جنوب تهران در مسجدى به نام الشجره مقبرهى شاهزاده عبد العظيم فرزند امام هفتم ، موسى كاظم [ ع ] و برادر امام هشتم على ابن الرضا « 1 » ، واقع است . از هشت قرن پيش به اين طرف اين بارگاه مزار مسلمانان شيعى است و به اين جهت شهر
--> ( 1 ) . نويسنده در نسب حضرت عبد العظيم دچار اشتباه شده است ، نسبنامهى صحيح ايشان چنين است : عبد العظيم بن عبد الله بن على بن حسين بن زيد بن حسن بن على بن ابى طالب . م .