دو تاق وسيع چوبى از دور ، « تكيه » را نشان مىدهند . در ماه محرم كه هفته‌ى مقدس شيعيان در اين ماه است - در بزرگداشت على ( ع ) و [ حسين ] و همراهانش نمايش‌هاى غم‌انگيز مذهبى در اين تكيه اجرا مىشود . دروازه‌ى اصلى آن نمونه بارزى از هنر معمارى جديد ايران است . برج‌ها ، مقرنس‌كارىها ، كاشىكارىها ، آيينه‌كارىها ، خلاصه كليه‌ى هنرهاى تزيينى ايران را اينجا يك جا مىتوان ديد . داخل تكيه تقريبا به يك سيرك بزرگ شباهت دارد . در مركز آن سكوى وسيعى ساخته‌اند كه محل اجراى نمايش است . سياهى لشكرى كه قبل يا بعد از هر پرده‌ى نمايش وارد صحنه مىشود ، پشت سر هم در برابر ديدگان تماشاگران در راهروهاى پهناور مدورى بين اين سكو و چهار يا پنج رديف پله كه اختصاص به طبقه‌ى بانوان دارد ، قرار مىگيرد . منبرى از مرمر در وسط گذاشته‌اند و در فواصل دو پرده روحانىيى بالاى آن مىرود و درباره‌ى شهادت [ حضرت ] على و اولاد و پيروانش مطالبى ايراد مىكند ، ضمنا درباره‌ى موضوع تعزيه‌يى كه قرار است اجرا گردد توضيحاتى مىدهد . در تكيه سه رديف لژ وجود دارد . لژهايى كه در طبقه‌ى هم‌كف قرار گرفته‌اند باز و بدون حفاظند ولى لژهاى ديگر كه مخصوص زنان اندرون است با پنجره‌هاى مشبك چوبى مسدود شده‌اند . يك لژ كه از لژهاى ديگر وسيع‌تر و مجلل‌تر است ، اختصاص به جايگاه شاه و ملتزمين ركاب دارد . معمارى كه مأمور ساختن اين تكيه بوده است بعد از سفر اول شاه به اروپا گويا براى ساختمان آن از طرح بناى آلبرت هال « 1 » استفاده كرده است . ولى متأسفانه اين مرد ماهر زيربنا و تأسيسات آن را چنان وسيع در نظر گرفته كه پوشاندن آن به هيچ وجه ميسر نشده است . به اين جهت براى رفع اين نقص در ماه محرم روى تاق‌هاى چوبى چادر مىكشند كه البته منظره‌ى آن زياد دلپذير نيست . در نزديكىهاى تكيه نوعى باغ‌وحش كوچك يا اگر بهتر بگوييم باغچه‌يى كه در آن ميمون‌ها جست‌وخيز مىكنند و تعداد زيادى گربه نيز همراه آنها است ، قرار دارد . اين گربه‌ها عزيزدردانه‌هاى ناصر الدين [ شاه ] هستند . شاه به هرجا كه مىرود ، اقلا نيم دوجين از آنها را نيز با خود مىبرد و در مواقع بىكارى و فراغت على الخصوص به هم‌چشمى زنان اندرون خود را بيش‌تر با شيطنت آنها سرگرم مىكند . يكى از گربه‌ها كه مفلوج و زمين‌گير است ، روى نازبالش سرخ‌رنگ زردوزى شده‌يى رو به آفتاب لم داده

--> ( 1 ) . Albert Hall [ لندن ] .