ارنست اورسل ( مترجم : على اصغر سعيدى )
176
سفرنامه قفقاز و ايران ( فارسى )
مجزا از هم را تشكيل مىدادند . در بين راه براى بررسى وضع داخلى يكى از محله « 1 » ها از اسب پياده شديم . پيرمرد زندهدل و مهربانى به استقبال ما آمد و سگهاى زيادى را كه بدون قصد آزارى دور ما جمع شده بودند ، از آنجا دور كرد و خانه « 2 » يى را كه افراد خانوادهاش در آن زندگى مىكردند به ما نشان داد . اين خانه روى پايههاى چوبى كه در آب فرو رفته بودند قرار داشت و داراى زيربناى تختهيى و پشتبام نسبتا مرتفعى بود كه ساقهى غلات به شكل پشت ماهى آن را مىپوشاند . اين خانه نه جاى بخارى نه پنجره داشت . براى رفتن به داخل آن نيز از يك نردبان استفاده مىكردند . ولى كمى آن طرفتر در ارتفاع در حدود پانزده تا بيست پايى با تختهبندى روى تيرهاى چوبى جاى وسيعى براى نشستن درست كرده بودند كه روى آن را بام مخروطى شكلى سايه مىانداخت . اينجا را به زبان محلى كتام « 3 » مىگفتند . روستاييان در روزهاى گرم تابستان كه نمىشود گرماى هوا را تحمل نمود ، به زير آن پناه مىبرند و در اين فصل سال خانهها به علت هجوم و اجتماع كك و پشه قابل سكونت نيست . بعضى از گيلانىها زير كتام دود غليظى نيز راه مىاندازند تا شايد اين دشمنان سمج را از اطراف آن دور كنند . شكل لانه « 4 » كه دور از شبيخون راسوها ، مرغان خانگى مختلف را توى آن نگه مىدارند و تلنبار « 5 » ، محل پرورش كرم ابريشم نيز با مقياسهاى مختلف شبيه كتام است . برنج نكوبيده را در كندوج « 6 » انبار مىكنند . كندوج عبارت از جايگاهى است كه روى چهار تير بلند از تخته درست كردهاند و بر بالاى آن بام وسيعى به شكل كلهقند قرار دارد . جادهى رشت - تهران نسبتا پرتردد بود و كاروانهاى الاغ و قاطر كه كالاى ايران را به پيربازار مىبردند ، از مقابل ما مىگذشتند . ولى در اين جاده از قطار شتر خبرى نبود ، چون هواى مرطوب گيلان براى اين حيوان صحراهاى خشك قابل تحمل نيست و به اين جهت در اين منطقه اگر هم شترى پيدا بشود خيلى نادر است . علىرغم ثروت طبيعى اين سرزمين اهالى ظاهر بسيار فلاكتبارى داشتند . لباس اغلب مردها را يك زير پيراهنى سادهى رنگين كه سينهاش باز بود تشكيل مىداد . اين پيراهن روى شلوارى كه از پارچهى آبى رنگ دوخته بودند و فقط تا زانوى آنها مىرسيد ، مىافتاد . مردم اغلب پابرهنه راه مىرفتند و بسيارى از آنها بارهاى هموزنى را كه به دو
--> 1 ، 2 ، 3 ، 4 ، 5 ، 6 . اين كلمات كه اصطلاحات محلى است تقريبا همه جا در اصل به اين صورت نوشته شده است . م .