بازار هنوز دكانهاى كوچك سلمانى يافت مىشود كه هنگام عبور مىتوانيد چهرهء خود را در غم‌افزاترين آيينه‌هاى دنيا ، آيينه‌هايى كه نيمى از جيوه‌هاى آن ريخته و آيينه‌هاى مقعر و محدب ببينيد . هنگامى كه استاد سلمانى سرگرم تراشيدن صورت مشترى است شاگرد وى كه پنج شش ساله است ظرف آب گرم را در دست مىگيرد و با وقار و متانت خادمان كليسا هنگام گردانيدن ظرف كندر ، مشترى را باد مىزند . در همان موقع ، ممكن است درويشى مجمرى پر از آتش به دكان بياورد و براى معطر ساختن آن پستوى كوچك از گياهان معطرى كه همراه دارد در آتش بريزد . درويش در برابر آن خدمت انتظار دارد كه پول مختصرى در كشكول گداييش بريزند و معمولا براى تسريع خروج او از دكان اين پول را به وى مىدهند . سلمانيهاى دوره‌گرد در شارع عام و خيابانها و جاده‌هاى دورافتاده سر و صورت مشتريان خود را صفا مىدهند و مشتريها نيز از اين حيث احساس ناراحتى نمىكنند . حتى بىميل نيستند كه يكى دو ستايشگر ممتاز و برگزيده در اطراف خود ببينند . منظرهء يك چنين مشترى در حالى كه در اثناى مراحل مهم اصلاح يعنى هنگام آرايش ريش و ابروان و بر طرف كردن موهاى گوش و بينى ، آيينهء ترك‌دارى را به دست مىگيرد ، براى مسافران خارجى بسيار جالب توجه است . معمولا شاگرد پنج شش ساله سلمانى ، آيينه را براى آخرين معاينه و بازرسى به دست مشترى مىدهد . ( وى اكنون شروع كرده تا به نقاط ضعف مشتريان استاد خود پىبرد ) . اين كار مستلزم دقت و توجه كامل و سكوت توأم با احترام است . طبيعى است كه هر يك از مشتريان استاد سلمانى طرز فكر و طبيعت خاصى دارد ولى به طور كلى ديدن كسانى كه ريش حنايى دارند ؛ كارگردان صحنه‌اى را به خاطر مىآورد كه براى ياد دادن طرز ايفاى نقش نرون « 1 » يا يكى از نجبا و اشراف رومى به يك هنرپيشه تازه‌كار حوله‌اى را كه در كنار اوست به عاريه مىگيرد . اروپايىها معمولا طرفدار سلمانيهاى ارمنى هستند كه در سايهء درختان چنار باغهاى مشتريان خود به اصلاح سر و صورت آنها مىپردازند . اروپاييان تازه‌وارد خيلى ميل دارند به استادان سلمانى كه قبلا به اروپاييان خدمت كرده‌اند و بيش از رقباى ايرانى خود بهداشت را رعايت مىكنند ، معرفى شوند . مسافرى كه به مشهد مىرود بايد خيلى دقت كند كه هنگام اصلاح سر و صورت مخصوصا در فصل تابستان به خواب نرود چه در غير

--> ( 1 ) . Neron امپراتور شرير و سنگدل روم ( 37 - 68 م ) . - م .