در حال حاضر ايران خود را از قيد اغلب راهنماييهاى خارجى ، كه در گذشته اخذ مىكرد ، رهايى بخشيده و درصدد است تا آنجا كه ممكن است عقايد خود را خود تشكيل دهد و نظريات خويش را به مرحلهء اجرا گذارد . دارايى و ماليات و گمرك و تلگراف و ارتش و پليس و حفاظت جاده و مسئلهء ترياك و فرهنگ اكنون در دست اصلاح است . همان‌طور كه تماشاچى به افسونگرى كه يك ساعت و چند عدد تخم مرغ و ساير اشياء را در كلاهش جاى مىدهد و آنها را سخت به هم مىسايد مىنگرد ، و منتظر است ببيند اشياء مزبور به چه صورتى در مىآيند ، كشورهاى خارجى نيز به ايران به اين نظر مىنگرند . از سال 1925 م يعنى زمانى كه رضا خان زمام امور را در دست گرفت ، ارتش كه مورد توجه خاص وى مىباشد به طور غير قابل انتظار پيشرفت كرده . گرچه ممكن است اين ارتش به فتوحات درخشانى نائل نيايد ، قدر مسلم اين است كه دزدان و راهزنان را از بين برداشته و كشور را براى مسافرت امن امان ساخته است . البته هنوز راهزنى و دزدى بر حسب اتفاق صورت مىگيرد ؛ ولى اينها از امور انفرادى و اتفاقى به شمار مىرود و مانند گذشته تاخت‌وتاز و تهاجم از جانب دسته‌هاى متشكل وقوع نمىيابد . اكنون مردم در ايران مخصوصا در تهران شروع به خواندن روزنامه و ديدن سينما كرده‌اند و دريافته‌اند كه اين قبيل اتفاقات در ساير كشورها نيز به وقوع مىپيوندد . پيشرفتهايى كه در ارتش و پليس و حكومت محلى صورت پذيرفته حاكى از ترقيات جديد است . ولى هنوز دو يا سه چيز بايد مورد توجه خاص قرار گيرد و آن عبارت است از : توجه به فرهنگ ، كه هنوز مرحلهء رشد را طى مىكند ، توجه به مقام زن در جامعه و توجه به منع استعمال ترياك و توجه به اجراى قوانين بهداشتى . حتى بهترين بيمارستانها و مدارس ايران توسط انگليسيها و امريكاييان اداره مىشود . اين صفحات گنجايش آن را ندارد كه راجع به هنر ايران و كاشيكارى زيبا و كوزه‌گرى و قالىبافى و سفالكارى و فلزكارى آن در گذشته ، به طور شايسته و عادلانه گفت‌وگو به عمل آيد . گشايش نمايشگاه هنر ايران را ، كه سال جارى در لندن صورت پذيرفت ، مىتوان مديون سه چيز دانست : اول وسعت نظر شاه كنونى كه اجازه داد اشياى گرانبها از كشور خارج شود ؛ « 1 » دوم وجود وسايل نقليه جديد ؛ و سوم آرامش كشور . با كمال تأسف بايد

--> ( 1 ) . البته تعبير « وسعت نظر » به لحاظ رعايت امانت در ترجمه نقل شده و نظر شخصى اجنبى است دربارهء رضاخان . - ناشر .