گرچه توضيحات زيادى دراين‌باره داده شد و عذرخواهيها به عمل آمد ولى اين حقيقت همچنان باقى است كه واقعهء مزبور در روز روشن در خيابان يكى از مترقىترين و متجددترين شهرهاى ايران صورت گرفت . همچنين با تمام تحولات سريعى كه امروز در ايران در شرف انجام گرفتن است از نظر تودهء مردم ، كه ايمان آنها هنوز متزلزل نشده ، مراسم ماه محرم نه فقط يك سنت قديمى است بلكه يك رسم كاملا مذهبى مىباشد و آنها نمىتوانند دخالت يا انتقاد غير مسلمانان را نسبت به آن تحمل نمايند . ماه دوم عزادارى « ماه صفر » ناميده مىشود . از نظر مسلمين ، اين ماه مناسبترين موقع براى زيارت قم و كربلا و مشهد است . در تقويم اسلامى نهمين ماه ، ماه رمضان يا ماه روزه است . كليهء ايرانيان مؤمن در اين ماه از بامداد يعنى هنگامى كه نخ سياه از سفيد تميز داده شود تا هنگام غروب موقعى كه تشخيص دو رنگ نخ مزبور ميسر نباشد روزه مىگيرند . ايرانيان هر سال چهل نوع مراسم مذهبى اعم از مراسم روزه و مراسم ديگر به جاى مىآورند . همان خصوصياتى كه موجب شد اسكندر شهر يزد را براى زندان مناسب بداند ، به شهر مزبور يك نوع كيفيت خاصى بخشيده است . صحرا ديوارهاى غير قابل دسترسى در اطراف اين شهر به وجود آورده . يزد به معنى لغوى يعنى « قابل ستايش » و « مبارك » . در مقايسه با شهرهاى بزرگ ايران يزد بيش از اغلب آنها شخصيت خود را حفظ كرده است . مراسم ماه محرم در اين شهر با سبكى خاص برگزار مىشود كه با سبك برگزارى مراسم مزبور در شهرهاى مركزى و شمال ايران تفاوت دارد . در اين شهر مراسم ماه محرم به عنوان نمايشهايى نظير نمايش « مصيبت حضرت مسيح » « 1 » تلقى نمىشود ؛ بلكه آنها به ساختن نوع بخصوصى از نخل مبادرت مىورزند . مقايسهء نخل با درهاى اصلى بازار ، كه آن را در مجاورت آن قرار داده‌اند و به هيچ وجه كوچك نيستند ، نمودارى از اندازهء آن به ما مىدهد . از بالاى كاروانسراهايى كه در نزديكى بازار واقع شده و هنوز مورد استفاده است نيز مىتوان نخل را مشاهده كرد . اين ساختمان چوبى به هيچ وجه سست نيست . استخوان‌بندى آن از قطعات بزرگ چوب است . انتهاى آنها به شكل قلب

--> - هدف انگليسيها از اين كار از صحنه خارج كردن رقباى امريكايى خود از ايران بود و عوامل مردمى و مذهبى در اين كار نقشى نداشتند . - ناشر . ( 1 ) . Passion Plays