فردريك چارلز ريچاردز ( مترجم : مهين دخت بزرگمهر )
235
سفرنامه فرد ريچاردز ( فارسى )
ماه محرم در يزد مراسم ماه محرم با چنان شور و حرارتى برگزار مىشود كه بعضى اوقات به يك اضطراب و التهاب مذهبى مبدل مىگردد . در ميدان ، كه مقابل مدخل اصلى بازار واقع شده ، چوببست بزرگى تعبيه شده كه نمايندهء يك نوع تابوتى است به نام « نخل » و هر سال آن را با شال و آيينه مىپوشانند . اين دستگاه عجيب و غريب به وسيلهء صدها تن مرد ، دور ميدان حمل مىشود . اين مردان در زير نخل اجتماع مىكنند تا ثواب حركت دادن آن نصيبشان شود . گرچه تصور مىكنند كه اين نخل توسط حضرت فاطمه [ ع ] حركت مىكند . مسلمانان متعصب يزد اين مراسم برجستهء توبه را در يك محيط خفه كنندهاى به مورد اجرا مىگذارند . اين دستگاه يا چوببست از قطعات عظيم چوب كه وزن آنها نيز خيلى زياد است ساخته شده و به قدرى بزرگ است كه نمىتوان آن را از ميدان خارج كرد يا از در اصلى بازار ، كه به كوچه منتهى مىگردد ، داخل كرد . در ماه محرم ، كه مصادف با اوايل ماه ژوئن مىباشد « 1 » ، مردم شهرها و دهات مراسم شهادت امام حسين [ ع ] ، كه او را با تمام پيروان و خانوادهاش در سال ششصد و هشتاد ميلادى در كربلا واقع در بغداد با غدر و خيانت شهيد كردند ، به جاى مىآورند . اين مراسم مذهبى از اين جهت هر سال تجديد مىشود تا واقعهء تأثرآورى را ، كه در حدود هزار سال قبل اتفاق افتاد ، در خاطرها زنده نگاه دارند . امام حسين ( ع ) را با حيله و تزوير به كوفه ، نزديك كربلا كه از بغداد فاصلهء چندانى
--> ( 1 ) . ماه محرم چون ماه قمرى است هميشه مصادف با ماه ژوئن نيست . - م .