فردريك چارلز ريچاردز ( مترجم : مهين دخت بزرگمهر )

236

سفرنامه فرد ريچاردز ( فارسى )

ندارد ، دعوت كردند . به اين معنى كه براى وى نامه‌اى فرستادند و در آن به او وعده دادند كه اهالى شهر مزبور در ادعاى وى نسبت به خلافت از او پشتيبانى خواهند كرد . امام حسين [ ع ] فريب اين وعده را خورد « 1 » و با سى سوار و چهل پياده به اتفاق افراد خانوادهء خود و همسران و كودكان و پيروانش روانه كوفه گرديد . در دهم ماه محرم اين عده ، كه بدگمانى و سوءظن به هيچ وجه در دل آنها راه نيافته بود ، در كربلا با چندين هزار سرباز عمر بن سعد مواجه گرديدند . پس از گفت‌گوى بىنتيجه و بىثمر ، سربازان عمر با پيروان امام حسين [ ع ] به جنگ پرداختند و نگذاشتند حتى يكى از آنها بگريزد . جنگ خونينى درگرفت و صحنه‌هاى ظالمانه‌اى از قتل و خونريزى به وجود آمد كه در طى آن بيشتر پيروان امام حسين به شهادت رسيدند و پس از اينكه به وسيلهء تير زخم مهلكى بر امام حسين [ ع ] زدند او را از اسب به زير آوردند و بيرحمانه سرش را از تن جدا كردند و به اين ترتيب او ياد و نام جاودانى يافت . در طى اين مراسم سلسله‌اى از نمايشهاى غم‌انگيز شبيه نمايشهاى معجزه « 2 » در قرون وسطا يا اوبر آمرگو « 3 » امروزى ، در كوچه و خيابان به مورد اجرا گذاشته مىشود . اين نمايشها از تأثرآورترين قسمتهاى شهادت برگزيده شده است و هرگاه خيابان را به عنوان صحنه و خانه‌هاى شرقى مجاور را به عنوان زمينه و جمعيت را به عنوان مستمع و تماشاچى مورد نظر قرار دهيم نمايشى كه به وجود مىآيد بسيار تماشايى و جالب توجه است . قبل از نمايش اين صحنه‌ها ، چندين شب متوالى تمرين مىكنند . فريادهاى مكرر و موزون اجراكنندگان نمايش هنگام تمرين كه سرانجام مبدل به ناله‌هاى جان‌سوز مىشود به گوش يك نفر خارجى ، كه ممكن است در آن حوالى باشد ، بسان غريو مردمى هيجان‌زده است كه مشغول اجراى مراسم مخصوص مذهبى خود مىباشند . در طى ماه محرم چندين نمايش از اين قبيل نمايشها اجرا مىشود كه همهء آنها با خاطرهء مصيبت بزرگى ، كه در دهم محرم يا « عاشورا » اتفاق افتاده ، پايان مىپذيرد . در روز عاشورا صحنه‌هاى زيادى به معرض نمايش گذاشته مىشود . حركت كاروان كوچك

--> ( 1 ) . حضرت امام حسين ( ع ) فريب نخورد بلكه مىدانست و قصد فداكارى داشت . - م . ( 2 ) . نمايشهايى كه بر اساس كتاب مقدس يا افسانه‌هاى قديسان تنظيم گرديده بود و در قرون وسطا به معرض نمايش گذاشته مىشد ( به انگليسى ( Miracle Plays . - م . ( 3 ) . Ober - Amergau قصبه‌اى در قسمت علياى ياواريا ، واقع در آلمان ، كه هر ده سال يك بار نمايشهاى مربوط به مصيبت حضرت مسيح در آن به معرض نمايش گذاشته مىشد . - م .