فردريك چارلز ريچاردز ( مترجم : مهين دخت بزرگمهر )
160
سفرنامه فرد ريچاردز ( فارسى )
است . زمان ، ستونهاى آن را طورى پراكنده است كه گوى با آن ناينپينز « 1 » بازى كرده . سكوهايى كه داريوش و خشايارشا و اردشير كاخهاى خود را بر روى آن بنا كردهاند و با دست بشر ساخته شده در حدود 1000 پا از سطح يك صخره بيرون آمده و در فاصلهء 500 1 پا و ارتفاع 20 تا 50 پا در مقابل مرودشت واقع گرديده است . پلكانى كه به اين سكو منتهى مىشود ، در حدود چهار تا پنج پله از يك قطعه سنگ ساخته شده ، و تعداد آن از صد افزون است به قدرى وسيع و بالا رفتن از آنها به حدى آسان است كه دستههاى ده نفرى يك اسواران مىتوانند پهلو به پهلوى هم از عرض آن بالا روند . سنگهاى اين سكو با قطعات بزرگى از سنگ ، كه از معدن سنگ مجاور تراشيده شده ، تناسب و هماهنگى كامل دارد . در اينجا و در معادن سنگ « بعلبك » و اسوان است كه در دل تماشاگران ، كه خود را در مقابل اين بناها پست و ناچيز مىيابند ، بارقهء اميدى مىجهد . چه در هر يك از اين محلها به طور صريح و آشكار به شكست و ضعف اعتراف شده و شواهد امر ، حاكى از اين است كه سازندگان اين بناها انسانهايى بودهاند كه قدرت آنها تا اين حدود بوده و از اين حد نتوانستهاند پا فراتر گذارند . در مجاورت بعلبك ، كه آخرين آثار دورهء بتپرستى و شرك در امپراتورى روم به شمار مىرود ، معدن سنگى وجود دارد كه در آن قطعهء بسيار عظيمى از سنگ تراشيده مشاهده مىشود كه هنوز كاملا از صخره معدن جدا نشده است . اين سنگ 70 پا طول دارد و وزن آن در حدود 000 1 تن تخمين زده شده است . ولى در ديوارهاى بعلبك سنگهايى وجود دارد كه طول آنها 64 پا است و توانستهاند آنها را در ارتفاع 23 پا از زمين نگاهدارند . اين قطعه سنگ تراشيده نشده در بعلبك به دلايل نامعلومى استاد سنگتراش را شكست داده و مغلوب ساخته است . در معادن مشهور سنگ خارا در اسوان ، واقع در كشور مصر ، قطعه سنگ جدا نشدهاى كه به شكل ستونى هرمى شكل است قرار دارد كه هنوز ناتمام آنجا مانده است . در معادن سنگ تخت جمشيد قطعات ناتمام سنگهايى وجود دارد كه شكستها و محدوديتهاى آن زمان را به جهانيان اعلام مىدارد . با اينهمه ، برخى از سنگهاى تخت جمشيد نه فقط با آتشى كه اسكندر افروخت مبارزه كردند بلكه مدت دو هزار و پانصد سال با زمان دست و پنجه نرم نمودند ( پنجاه سال قبل از ميلاد ، يعنى
--> ( 1 ) . Ninepins يك نوع بازى با نه ميلهء چوبى است كه بازيكنان بايد با يك گوى ميلهها را بر زمين بيفكنند ؛ شبيه به بازى بولينگ . - م .