على بن محمد ناصر خان ظهير الدوله
47
سفرنامه ظهير الدوله ( همراه مظفر الدين شاه به فرنگستان ) ( فارسى )
ايران ذيحجه 1317 هو هو دليل راه شو اى خضر ره كه نوسفرم از شهر طهران به شاهآباد - روز پنجشنبه دوازدهم ماه ( 12 ) : ذيحجه 1317 هجرى كه موكب اعليحضرت مظفر الدينشاه قاجار خلد اللّه ملكه عازم مسافرت و سياحت فرنگستان و معالجه در كنت ريكسويل كه يكى از ييلاقات پاريس است بود و فقير صفا على نيز رسما در اين سفر ملتزم ركاب بايد باشم . صبح بسيار زود از خواب بيدار شده پس از حمام رفتن و رخت پوشيدن جناب دبير الملك وزير داخله و جناب حاجى سياح را در اندرون براى وداع پذيرفته پس از آن با حضرت ملكه ايران و دخترها و خدمه وداع مؤثرى كرده نظر به اعتقادات از زير قرآن رد شده به آرد و برنج و سبزى و آب كه در يك سينى بزرگ در دست مسنترين كنيزها بود دست زده از درب رو به قبله با ظهير السلطان و ناصر قليخان رفتيم به درب خانه كه در تشريفات سوارى حاضر باشيم . بين راه بعضى از اخوان كه ملاقاتم نكرده بودند مىرسيدند و وداع و دستبوسى و صفا مىكرديم ( واقعا مفارقت ظاهرى اخوان را هروقت بهخاطر مىآورم قلبا متأثر مىشوم ) اعليحضرت شاه از درب اندرون سوار مىشدند . وقتى ما وارد حياط درب اندرون شديم ، هنوز هيچكس نيامده بود و تشريفات سوارى هم حاضر نبود . كمكم تقريبا زياده از دويست نفر از شاهزادگان و وزراء و رؤسا و امرا حاضر