على بن محمد ناصر خان ظهير الدوله
22
سفرنامه ظهير الدوله ( همراه مظفر الدين شاه به فرنگستان ) ( فارسى )
خبرهائى كه تاكنون به عرض خوانندگان گرامى رسيده است ديده مىشود مثلا در روزنامهء ايران نمرهء 142 يكشنبه دوازدهم ذى قعده 1289 چنين مىخوانيم . « حضرت ارفع اشرف اكرم و الا ظل السلطان فرمانفرماى مملكت فارس چند نوبت نوبه كرده بودند بفضل اللّه تعالى به كلى رفع سوء مزاج ايشان شده است . حاجى ظهير الدوله وزير و مشير الملك در انجام خدمات و وصول بقاياى اقساط سابقه اهتمامات لايقه به عمل آورده و مىآورند » و سيزده ماه بعد در شماره 207 روزنامه ايران هيجدهم ذيحجه 1290 خبر كوتاهى از ظهير الدوله وجود دارد : « شيراز - ظهير الدوله و ساير اجزاء فرمانفرمائى مشغول خدمت و وصول و ايصال ماليات ديوان مىباشند » نكته بسيار جالب اين است كه در حكومت ظل السلطان در فارس وسيله ميرزا تقى خان سرتيپ حكيمباشى او نشريهاى انتشار يافت كه در سرلوحهء آن در وسط با قلم طغرى نوشته شده است ( الفارس المنطبعة فى 1289 ) كه مرحوم صدر هاشمى در كتاب نفيس خود ( تاريخ جرايد و مجلات ايران ) جلد اول ذيل ( الفارس ) شرح مبسوطى از آن و از ميرزا تقى خان رئيس و منشى روزنامه داده است در پايان هر شماره نوشته شده ( رئيس و منشى روزنامهء فارس ميرزا تقى خان حكيمباشى ) غرض ما در اينجا معرفى روزنامه نيست منظور ما اين است كه در روزنامهء فارس نيز بطور متعدد اخبارى از حاجى ظهير الدوله آمده است كه مجموع آنها ما را بر نوع وظايفش كه برعهده داشته است واقف مىسازد اينك چند خبر : شمارهء 3 هشت رجب 1289 « همين بهبهان است كه سال گذشته در تحت حكومت مرحوم والى به محمد كريم خان نامى واگذار شده و از عدم قابليت او پيوسته آن نواحى نقطهء شرارت و مركز فتنه و فساد بود اكنون به يمن قدوم ميمنت لزوم حضرت شاهنشاهزاده اعظم ظل السلطان و حسن تدبير جناب حاجى ظهير الدوله و كفايت تامّهء نصير الملك آن سامان مركز امن و امان است . نمره ششم 28 رجب 1289 « روز نوزدهم همين ماه سه ساعت به غروب آفتاب مانده براى بازديد باغهاى دولتى اطراف شهر موكب فيروزى كوكب و الا به اتفاق جناب فخامت نصاب حاجى ظهير الدوله عزيمت نمود . در خصوص بعضى تعميرات لازمه به جناب معزّى اليه تاكيدات بليغه فرمودند جناب معزى اليه تعهد نمود كه به زودى فرمايشهاى و الا را به انجام رساند » . نمره هفتم ششم شعبان 1289 « جناب فخامت نصاب حاجى ظهير الدوله وزير فارس همهروزه از طلوع تا غروب آفتاب مواظب انجام خدمات ديوان و دادرسى رعايا و