سلطان محمد ميرزا قاجار

370

سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى )

تخمينا به قدر سيصد خانوار زياده نمىشوند . قلعهء تبرك ازجمله بناهاى بسيار قديم اين ملك قلعهء طبره است كه از كثرت استعمال قلعه تبرك گويند . « 23 » اگرچه قلعهء چندان بزرگ نيست ولى از قلعه‌هاى بسيار محكم ايران بوده است . پانزده ذرع بناى بنيان اين ديوار قلعه بوده است . نارنج قلعه هم در ميان آن قلعه دارد . خندق بسيار معتبرى دارد كه چشمهء آبى از خود خندق [ 248 آ ] درآمده [ و ] جارى است كه هميشه خندق آب دارد . راقم حروف مخارج زيادى كرده ، مدتها زحمتها كشيدم ، صورت آبادى گرفت . نزديك به اتمام بود [ كه ] خاقان مرحوم به رحمت خدا رفت . مجددا آباديهاى آن قلعه و بعضى بناهاى ديگر رو بر خرابى نهاده ، بيش از پيش خراب شد . كارلادان و آتشگاه ازجمله بناهاى غريب در خارج آبادى ، دهى كه موسوم به كارلادان « 24 » است كوه كوچكى است كه او را آتشگاه نامند . مىگويند در سر اين كوه آتشكده بوده است . در نزديك اين كوه مسجدى است كوچك ، بانى آن مشخّص نيست . خيلى قبل از صفويه ساخته شده است . بناى اين مسجد از گچ و آجر است . فضاى كوچكى دارد . دو سمت آن حجرات خيلى كوچك مختصرى دارد . يك سمت ايوانى است [ و ] در او قبرى . منارجنبان در دو گوشهء اين ايوان دو مناره‌اى است ، هريك از اين دو منار را از بالا حركت بدهند [ 248 ب ] منارهء ديگر به‌طورى حركت مىكند كه اگر آجرى به

--> ( 23 ) . در همين ناحيهء طوقچى ، قلعه‌اى برپا كردند كه چون اصلا از طبرستان آمده بودند ، آن را طبرك ناميدند . ( همان كتاب ، ص 26 ) . ( 24 ) . دهى از دهستان ماربين ، بخش سده ، شهرستان اصفهان . ( فرهنگ جغرافيايى ايران ، ج 10 ) .