سلطان محمد ميرزا قاجار
296
سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى )
كردهاند . دهات اين ولايت بر خلاف شهرش بسيار آباد است . ييلاقات و كوهستان بسيار خوبى دارد . جاى بد آبوهوايى نيست . كبك و آهو بسيار دارد . خيرآباد از شاهرود الى خيرآباد « 5 » دو ساعت [ است ] . همهء راه جلگه و هموار و همهجا دهات آباد ، نهرهاى جارى ، باغات بسيار [ و ] محل زراعت است . خود خيرآباد ده معتبرى بوده است . حال خراب است . پنج شش خانوار رعيت در او ساكناند . آب و زراعت كمى دارد . جاى مستعد خوبى است ، اگر آباد شود . [ 191 ب ] از خيرآباد به ميامى و ارميان از خيرآباد به ميامى دو راه مىرود . تفصيل هردو را مىنويسم : از خيرآباد الى ارميان « 6 » پنج ساعت ، اول راه به قدر دو ساعت هموار و ريگزار ، بعد از آن همهجا دره و كوهستان [ است ] . آبادى و آب ندارد تا نزديكى خود ارميان . ارميان ارميان ده آباد باصفاى خوبى است . آبش گوارا [ و ] سردسير [ است ] . باغات زياد و زراعت خوبى دارد . از توابع بسطام [ است ] . همه قسم فواكه دارند . اين آبادى در ميان دره واقع است . در دامن تلى چنارى است . معلوم مىشود كه يك چنار بوده است . او را بريدهاند . حال از يك ريشه شاخههاى متعدد روييده است . هشت شاخهء بزرگ دارد كه بههم متصلاند . هريك درخت بسيار عظيمى است . دور اصل ريشهء اين درخت [ را ] كه از خاك خارج شده است و از او شاخهها رسته ، خود پيمودم ، شصت ذرع است . البته دايرهء شاخههاى او را كه
--> ( 5 ) . در اينجا خيرآباد شاهرود كه جزو دهستان زيراستاق بخش مركزى شهرستان شاهرود است ، مورد نظر مىباشد . ( 6 ) . ارميان يكى از دهات بلوك سرحدات بخش ميامى شهرستان شاهرود مىباشد .