[ است ] . همه‌جا محل زراعت و دهات آباد هست . خود ملاير قصبه‌اى است . محل زراعت [ و ] باغات زياد دارد . انگورش بسيار است . شيرهء انگور اين ولايت در اكثر از بلاد ايراد معروف است . مردمش اكثر از الوار [ ند ] . هوايش معتدل [ 175 آ ] [ است ] . مرحوم شيخ الملوك پسر خاقان مغفور از جهت اينكه دخترزادهء شيخ على خان زند بود ، ملاير ملك ايشان بود و هم مأمور به حكومت . زياده از حد گنجايش اين قصبه ، در اينجا عمارات عالى و باغات بسيار باصفا [ و ] خيابانهاى طولانى ساخته بودند . اكثر آنها خراب بل معدوم است . جاى بدى نيست . دهات و مزارع خوب دارد . خود اين قصبهء ملاير جمعيتى دارد . بازار ، حمامها ، مساجد ، كاروانسرا [ و ] همه‌چيز دارد . مختصر شهرى است . نهاوند از ملاير الى نهاوند هشت ساعت ، همهء راه كوهستان [ است ] ، مگر قدرى از اول راه . همه‌جا دهات آباد ، محل زراعت [ و ] آبهاى جارى هست . كبك بسيارى در اين كوهها و دره‌ها موجود است . خود نهاوند از ولايات مشهور عراق عجم است . دهات و مزارع [ و ] جاهاى بسيار باصفاى خوب دارد . آبادى خود نهاوند در دامنه و اطراف كوه كوچكى بر زمين پست و بلندى واقع است . آن‌قدر آبهاى جارى و باغات خوب [ 175 ب ] دارد كه شرح آنها در اين مختصر نگنجد . مردمش از طوايف الوار ، مهربان ، خوش‌رو ، خوش‌مو [ و ] عياش [ اند ] . همهء خانه‌ها آب جارى و درخت دارد . مساجد باصفا دارند . بازار و حمامها [ و ] كاروانسراها دارد . ولايتى است . مرحوم محمود ميرزاى پسر خاقان مغفور كه حاكم نهاوند بود ، قلعه و عمارات بسيار خوبى بر بلندى همين كوهى كه در وسط آبادى واقع است ، ساخته بودند موسوم به رويين‌دز « 29 » ، اگرچه اكثر از آنها خراب است با وجود خرابى باز هم دار الحكومهء نهاوند است . رودخانهء مشهور گاماساب از كوه اينجا جارى شده ، از ميان جلگه گذشته به‌طرف كرمانشاه مىرود . رود بزرگى است .

--> ( 29 ) . اصل : رواين‌دز .