قلعهء حاجى كريم در يك ساعتى شهر هم از بناهاى مرحوم شاهزاده هست ؛ خراب شده بود . عماد الدّوله تعمير كرده است . « 1 » جاى بسيار باصفايى است . مساجد و مدارس [ و ] حمامها دارند . سكنهء شهر و كشاورزى سكنهء آنجا از طوايف اكراد [ ند ] و هوايش ملايم [ است ] . همه قسم فواكه دارند . حاصلخيز [ است و ] زراعت ديم و آبى هردو خوب به عمل مىآيد . برنج بسيار مىكارند . « 2 » بد نمىشود . مردمش [ 168 آ ] خوش‌صورت ، مهربان [ و ] گزاف‌گو [ يند ] . سوارهاى خوب دارند . قره‌سو رودخانهء بزرگى موسوم به قره‌سو كه سرچشمهء آن از كردستان است از يك فرسخى شهر مىگذرد . « 3 » آبش زياد و گوارا [ ست ] . حاصل ندارد [ و ] بر زمين نمىنشيند ، مگر بسيار قليل ، ولى ممكن است سوار كردن اين آب بر زمين كرمانشاه . طاق بستان از كارهاى سلاطين عجم روبه‌روى شهر كوهى است موسوم به طاق وسطام . « 4 » از قره‌سو گذشته ، به نيم ساعت فاصله در دامن كوه چشمهء آبى است با صفا و زياد جارى شده به زراعت و دهات مىرود .

--> ( 1 ) . « عمارت و باغ مرحوم محمد على ميرزا ، قلعهء حاجى كريم مشهور به دلگشا كه عمارت آن را عماد الدوله تجديد و مرمت كرده است » . ( سفرنامهء عتبات ، ص 71 ) . ( 2 ) . « برنج نيلوفرى معروف ، محصول اين سمت است » . ( همان كتاب ، ص 72 ) . ( 3 ) . قره‌سو از كوههاى شاهو سرچشمه مىگيرد و در ماهيدشت به رود گاماساب مىپيوندد . ( 4 ) . مقصود طاق بستان مىباشد . طاق وستام و طاق گستهم نيز گفته شده است . « طاق بستان دهكده‌اى است كنار راه قديم سنندج به كرمانشاه ، بين گاوبنده و كرمانشاه » . ( فرهنگ معين ، اعلام ) .