سلطان محمد ميرزا قاجار
169
سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى )
تمام كروسه مىايستد بهجهت راحت و ناهار « 2 » خوردن مسافر . ده جاى ديگر هم ، هرجايى يك ربع ساعت بهجهت عوض كردن اسبها مكث مىكند كه در واقع اين كرّوسه سى ساعت راه را در شش ساعت و نيم مىرود . در يك سمت كك ميدان شام ، عمارت عالى بهجهت مباشر و عملهء كروسه ساختهاند . صبح زودى با يك نفر از رفقا به عمارت كروسه رفته ، تذكره [ 101 ب ] اى كه روز پيش گرفته بوديم ، تسليم ضابط كرده با مردمى كه حاضر شده بودند ، سوار كرّوسه شده ، روانه شديم . منازل ميان راه يك ساعت اول راه زمين هموارى است . از ميان باغستان و زير درخت مىگذرد . بسيار باصفا و همهجا آبادى است . مرج بعد از يك ساعت مىرسد به دهى كه رودخانهء شام از آنجا مىرود . ده باصفايى است موسوم به مرج . در كنار رود قهوهخانهء خوبى ساختهاند . درخت زيادى دارد [ و ] سبز و خرم [ است ] . اهل شام ، همه روزه عصرها با كرّوسه در اين مكان به تفرّج مىآيند . از اينجا تا يك ساعت ديگر ، از دامنهء كوه و كنار رود مىرود . درختهاى زياد [ دارد ] . جاى بسيار خوبى است . ربوه در يك ساعتى ميان دره ، ده بسيار خوبى است موسوم به ربوه « 3 » . باغات زياد دارند . به قدر يك ساعت ديگر هم كروسه از كنار اين رودخانهء پردرخت سبز
--> ( 2 ) . اصل همهجا : نهار . ( 3 ) . ربوه به معنى مكانى است كه نسبت به اطرافش بلندتر باشد . اين كلمه در قرآن كريم ( سورهء مؤمنون ، آيهء 50 ) نيز آمده است . ( ن . ك . افزودهها ) .