خواجگان و خادمان مسجد خدمهء اين حرم مطهر هم خاجه‌اند « 4 » كه از جانب پادشاه حبشه مىآورند و مخارج آنها را هم [ 83 ب ] همه ساله از جانب پادشاه حبشه مىآورند . اخلاق مردم اهل اين ولايت بسيار متكبر و سخت‌دل ، بىرحم ، بدسلوك ، زبان‌دراز ، مبرم [ و ] از همهء تكاليف دولتى از ماليات و گمرك و نوكر دادن معاف‌اند . همه ساله نقد و جنس زيادى از اسلامبول صره امين آورده ، به اهل اين ملك قسمت مىكنند . بندر ينبع از مدينه تا كنار درياى احمر دو منزل [ است ] . بندر مدينه ، ينبوع « 5 » است . بندر بدهواى كم‌بادى است . در مدينه اقسام ميوه‌ها و مركبات بسيار است . انار و انجير ، خرما و شليل و رطبش بسيار خوب مىشود . ليموى آب و انگور زياد دارند . سبزىآلات ، هندوانه ، خيار و بطيخش « 6 » خوب است . واقعى به‌جهت زندگانى ولايت خوبى است . و اما بقيع در خارج قلعهء مدينه به‌طرف شرق واقع است [ و ] مدفن ائمه . بقيع ، بقعهء مختصرى دارد بدون صحن و ضريحى از چوب هم در اين بقعه ، علامتى از قبر

--> ( 4 ) . در تمام موارد به تبعيت از متن ، ضبط خاجه انتخاب گرديد . نايب الصدر شيرازى هم در سفرنامه‌اش ، كلمهء آغا را آورده است : « در همان محلهء نخاوله چند باغچه و عمارت خوبى است . از آن جمله ، اين منزل است ، از مرجان آغاست كه يكى از آغايان حرم نبوى است » . ( سفرنامهء نايب الصدر ، ص 233 ) . ( 5 ) . در سفرنامهء فراهانى ، ينبع و در سفرنامهء نايب الصدر ، ينبوع ضبط شده است . در اينجا هم ضبط متن انتخاب گرديد . ينبع Yanbo از بندرهاى عربستان كه در كنار درياى سرخ واقع است . ( 6 ) . بطّيخ - خربزه .