سلطان محمد ميرزا قاجار

121

سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى )

منافع مصر منافع ولايتى مصر در اين اوقات زياده از بيست كرور مىشود . پسرهاى محمد على پاشا و كسانش هم [ گذشته از ] منافع اربابى املاك و كارخانه‌ها ، از قرارى كه گفته مىشد ، بيش از اين مبلغ دارند . سرچشمهء نيل سرچشمهء رود نيل [ 71 آ ] از جبل قمر است . آبش بسيار شيرين و گوارا [ ست ] . جهازات بزرگ در او كار مىكنند . از مصر به سوئز از مصر به بندر سويس « 5 » چهل ساعت راه است . با شمندفر پنج ساعت مىرود . در وسط راه نهارخانه است . يك ساعت مكث مىكند . دو سه محل هم به‌جهت برداشتن آب ، قدرى مىماند . در واقع سه ساعت در حركت است . همهء اين راه خشك ، بىآبادى و آب [ است ] . « 6 » سمت دست راست راه ، كوههاى بزرگ از دور نمايان است . در بين راه هم بعضى كوههاى كوچك هست كه به جهت عبور شمندفر كنده و هموار كرده‌اند . در يك فرسخى سويس چشمهء آب شورى است . قلعه دارد ، آبادى ندارد . بندر سويس اسكلهء درياى احمر و بندر تجارتى حجاز و يمن و هند است . بوزه در بوزه ، كوه سياهى كنار دريا در زمين هموارى واقع است . جاى بىآب و علف بدهواى [ 71 ب ] گرمى است . سكنهء آن عرب [ اند ] . بازار بسيار ادبار و خانه‌هاى خيلى كثيف دارند . عماراتش بعضى از گل ، پاره [ اى ] از سنگ [ است ] . دو سه عمارت خوب سنگى ، باليوزهاى « 7 » فرنگى دارند . يك دو لكانتهء

--> ( 5 ) . مقصود بندر سوئز است . السويس ( المنجد ) و سويس Suis ( فرهنگ معين ) . ( 6 ) . در اين بيابانها ، گاهى اعراب الماس پيدا كرده‌اند . ( حاشيهء متن ) . ( 7 ) . باليوز - كارگزار ، عامل سياسى كشورى در كشور ديگر ، كنسول .