سلطان محمد ميرزا قاجار
118
سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى )
باغ شبره ازجمله باغات معتبر مشهور مصر باغ شبره است [ كه ] از بناهاى محمد على پاشا [ و ] در كنار رود نيل واقع است . از شهر به فاصلهء يك ساعت باغى است به غايت بزرگ . همه ساله ايراد گزافى دارد . بسيار باصفا [ و ] به اقسام مختلف خيابانها بسته و درختها كاشتهاند . هم قسم درخت از اطراف عالم آورده در اين باغ كاشته است . درختهاى هندى و رومى و فرنگى و عجمى در او موجود است . مركبات و نخل زياد دارد . نارنگى و پرتقال و ليموى آبش زياد خوب مىشود . همه قسم گلهاى غريبه دارد . عمارتها در اطراف اين باغ هست . [ 68 ب ] وضع عمارات باغ عمارت معروفش [ كه ] در وسط باغ واقع است ، عمارتى است مربع ، وسط آن حوض بزرگى دارد . اين عمارت از خارج مربع است و از داخل هشت [ ضلع ] . چهار ايوان بزرگ عريض طويل دارد كه از يك سمت پنجرهها رو به باغ است [ و ] از سمتى ستونها رو به حوض . چهار ضلع ديگر چهار اطاق دارد ، بسيار نظيف و باصفا . همهء اين بنا از سنگ مرمر است . يكى از اطاقها كه نسبت به سه اطاق ديگر قدرى كوچكتر است ، آنقدر اسبابهاى خوب دارد كه نمىتوان شرح داد . ازجمله زمين اين اطاق را از تختهء قرمز و زرد فرش كردهاند . اين چوب را بهطور خاتمسازى [ با ] حاشيهها و گلها درآوردهاند كه گويا خود اين چوب يكپارچه است مثل آيينه . [ 69 آ ] تصويرى از خودش « 1 » در اين اطاق نصب است . گلدان چينى خيلى بزرگى ، مصور ، از كارهاى خوب فرانسه كه لويى فيليپ براى او فرستاده است در اين اطاق است . اطراف حوض در پاشويهها كه همه مرمر است تصويرات حيوانات آبى را از سنگ درآوردهاند . از هرقسم جارها و چهل چراغهاى بسيار بزرگ خيلى اعلى در اين عمارت هست . در عهد خود محمد على پاشا شبها از لولههاى فوارههاى
--> ( 1 ) . مقصود محمد على پاشاست .