و اما شرح حال مصر به‌طور اختصار موقعيت و قدمت مصر اين شهر از آباديهاى بسيار قديم دنيا و از ممالك خيلى معتبر عالم است . اصل بناى مصر در صحرايى واقع است كه رود نيل از يك سمت آن شهر مىگذرد . جميع عماراتش از سنگ سياه‌رنگ تراشيده [ است ] . عمارات چندين مرتبه بر روى هم ، خانه‌ها كم‌فضا [ و ] پر بيوتات . « 1 » جميع خانه‌هاى كهنه ، ستونهاى سنگ يك‌پارچهء خوب خيلى دارد . [ 67 آ ] از معادن خود مصر سنگهاى مختلف بيرون مىآيد . ازجمله معدن مرمر ابرى بسيار خوب دارد كه از آن به اسلامبول و فرنگستان مىبرند . وضعيت شهر كوچه‌هاى قديمى تنگ ، ديوارها [ ى ] مرتفع بسيار آباد [ دارد ] . محمد على پاشا بازار خوبى ساخته است . كاروانسراها و حمامهايش تعريفى ندارد بلكه بد است . مساجدش به حسب حجارى خوب است . محمد على پاشا مسجد بسيار عالى از سنگ مرمر و سنگهاى ديگر ساخته است . يك سمت آبادى در خارج ،

--> ( 1 ) . « . . . در مصر عمارات به طبقات مىسازند و بر هرطبقات ساكن مىباشند » . ( نزهة القلوب ، ص 251 ) .