يك طرف عدم وفاق مأمورين ايران مطلقا ، خواه حكومت كل ، خواه اجزاى او و خواه مأمورين موقّتى ؛ و اين اغراض نفسانى اجزاء و اعضاء دولت است كه كارها را خراب نموده . خداوند صفا و محبّت و اتّفاقى در دلهاى ايشان بيندازد تا در اين امر مشترك دولت ، هر كدام به اندازهء تكليف ، خدمت كنند . از وقتى كه كارن را اعلان آزادى داده‌اند ، خيلى در عمل گمرك ، دولت عثمانى حسن سلوك پيش گرفته و مدّت ماندن بارها را پنج روز فرجه داده . شب چهارشنبه 3 [ رجب ] جناب نظام السّلطنه اظهار فرمودند كه : چه‌قدر بايد در خانهء شيخ ماند ! خوب است برويم در محمّره به آزادى مشغول كار شويم . بعد فرمودند همين‌قدر توقّف كنيم تا سعد الملك وارد شود . يك شبانه روز بمانيم آن وقت خواهيم رفت . دو نهر در محمّره بايد حفر شود كه از كارن بايد آب بكشد تا آخر قلعه . اين دو نهر را گفتم بايد عريض و طويل ساخت و جلو خانه‌ها را در كنار نهر گشود و خراب كرد در عرض پنج ذرع براى عبور و مرور پياده و در كنار آن نهرها مردم خانه و عمارت بسازند و پيش روند . روز چهارشنبه 3 [ رجب ] تمام اوقات مشغول عريضه‌نويسى و تلگرام بودم براى جناب امين السّلطان و تلگرام مفصّلى مشتمل بر خلاصهء اعمال و برآوردها به عنوان جناب آقاى امين السلطان نوشتم . حاصل : مخارجى كه بايد در عربستان نمود ، سيصد هزار تومان مىشود ، نصف براى سدّ اهواز و نصف براى ساير مخارج و مستدعى جواب شدم تا تكليف معلوم شود . فرستادم بوشهر . عصر جمعه 5 [ رجب ] از جناب نظام السّلطنه اذن طلبيدم براى [ رفتن به ] عتبات عاليات به اين عنوان كه چون نزديك عيد است ، مشاغل جناب آقاى امين السّلطان زياد است و فرصت ندارند كه جواب ما را زود بدهند و تا جواب نرسد ، تكليف معلوم نيست ؛ و در اين اوقات عيد همه‌جا تعطيل است ، بهتر اين است كه بروم تا عتبات دعاگوى وجود اقدس شاهنشاهى شوم . اذن ندادند و راضى نشدند . يك باب مريضخانه دولت عثمانى در برابر بصره در اين شطّ العرب ساخته خيلى مفصّل . گويند سى هزار ليره كه معادل يك صد هزار تومان باشد ، به مصرف آنجا رسانيده است . جناب نظام السّلطنه عصر چهارشنبه و پنجشنبه رفتند تا محمّره براى بازديد قورخانه . در زمين بوشهر و نزديك سواحل دريا ؛ و در جزيرهء خارك « 1 » سنگى است مركّب از گوش ماهى و ريگ كه به همديگر جوش خورده خيلى متخلخل و سبك وزن است . آن را تا بصره و محمّره با مهيله حمل مىكنند براى بناى عمارت و كارهاى زير آب و آن بر دو قسم است :

--> ( 1 ) . در نسخهء خطّى : خارگ