از همان مشعل‌هاى بزرگى را كه قبلا شرح آن را داده‌ام پشت سر ما گذاشته بودند . در مقابل مهمانان سفرهء بزرگى قرار داشت كه بر روى آن شمع‌هاى بزرگ مومى و پيه‌سوز يك در ميان قرار گرفته بودند و انعكاس اين همه نور در استخر ، كه روشنى آسمان و درخشندگى ستارگان نيز بدان اضافه شده بود ، در ميان انبوه درختان تنومند ، منظره‌اى بس بديع و تماشايى به وجود آورده بود . اگر اشتباه نكنم خانم‌هاى حرم نيز از پشت پرده‌ها اين منظره را تماشا مىكردند و حتى ، چنان‌كه عادت بانوان است ، يكى يا چند تن از ما خارجيان بيچاره را دست انداخته بودند و مىخنديدند . بعد از چراغ ، بلافاصله شام آوردند و در عين حال غلامان شاه از تنگ‌هاى طلايى به مهمانان شراب مىدادند و يا از قدح‌هاى بزرگى كه تكه‌هاى يخ در ميان آب آن شناور بود ، براى كسانى كه شراب نمىنوشيدند ، آب مىريختند . صرف غذا فقط مدت كمى به طول انجاميد ؛ زيرا سفير اسپانيا كه نمىتوانست با آن لباس‌ها و طرز نشستن بيش از اين دوام بياورد ، از شاه اجازه گرفت و رفت و ظاهرا گفته بود اگر بيش از آن بنشيند از رنج و ناراحتى قالب تهى خواهد كرد . هنوز تنقلات بعد از شام را نياورده بودند ، كه او ضمن كسب اجازه مجلس را ترك كرد ، و بعدا سفير ترك نيز رخصت خواست و رفت و شاه در جايگاه خود تنها ماند و ما كه اين وضع را مشاهده كرديم ، يك‌به‌يك بيرون رفتيم و ضيافت خاتمه پذيرفت . چقدر بايد از سفير اسپانيا ممنون بود ، كه با رفتن خود مجلس را به هم زد ، و الّا مسلما همه مجبور بودند تا نيمه شب در آنجا بمانند و كسى نمىتوانست تا مجلس باقى است آن را ترك كند . يادم رفت بگويم كه در تمام مدت موسيقى مترنم بود ، و رامشگران آرام‌آرام مىزدند و مىخواندند ، و من قبلا نحوهء كار آنها را موقع توصيف مهمانى شهر اشرف شرح داده‌ام . روز نوزدهم ژوئن ، خليفهء كرملىهاى برهنه‌پاى اصفهان ، كه قبلا نام او را گوشزد كرده‌ام ، و پدر خوان تاداو دى سان اليزئو « 1 » ناميده مىشود ، به قزوين آمد و البته ما به او فقط پدر جووانى خطاب مىكنيم . خليفه براى انجام مذاكرات چندى دربارهء مطالب مربوط به مسيحيان و تقديم احترامات نزد شاه آمده بود ، زيرا از مدت‌ها پيش شاه را نديده بود و در ايران رسم است كه در

--> ( 1 ) . Juan Taddeo di San Eliseo : البته بايد اضافه كرد كه نويسنده نام اين روحانى را صحيح ننوشته و طبق معمول ، اصطلاح ايتاليايى آن را ذكر كرده است ؛ ولى در ترجمه نام صحيح با تلفظ اسپانيولى آن آورده شد . - م .