داريم كه حتى سوار شدن تمام آنها به كشتىها امرى تقريبا غيرممكن است . اين پاسخ به نظر شاه صحيح آمد و طبق عادت خود ، تمام آن را براى اطرافيان ترجمه كرد . سپس پرسيد دشمنان نزديك پادشاه اسپانيا چه كسانى هستند ؟ و قبل از اين‌كه من سخنى گويم ، خود او اضافه كرد ، طرفداران لوتر « 1 » جزو اين عده هستند . گفتم بله ، اسپانيا و فلاندر از طرف دريا و خشكى با طرفداران لوتر و ملل مختلفى كه نمىتوان به آنها اعتماد كرد ، همسايه هستند و اسپانيا خيلى نزديك مورها در افريقا واقع شده . ايتاليا نيز نزديك ترك‌ها و مورهاست ، و هر دوى اين كشورها با هندىها و هزاران دشمن ديگر طرف هستند . شاه گفت به هندىها نبايد اهميت داد ، زيرا آنها در جنگ پشيزى ارزش ندارند . واقعا حق به جانب او بود ؛ زيرا كسانى كه براى كشتن حشرات آنقدر وسواس به خرج مىدهند ، طبعا تمايلى به آدم‌كشى ندارند و به همين مناسبت پرتغالىها توانستند در آنجا به اين آسانى پيشرفت‌هاى درخشانى بكنند ؛ ولى اكنون به علت اين‌كه پرتغالىها پادشاهى از خود ندارند و كسى نيست تا غمگسارشان باشد ، وضع نامطلوبى به هم زده‌اند . شاه گفت براى از ميان برداشتن دشمن ، و در راه ايمان و عقيده ، از بذل مال نبايد دريغ كرد . پادشاه اسپانيا بايد تمام قواى خود را جمع كند و آن را گاه بر ضد يك دشمن و گاه بر ضد دشمن ديگر ، به كار برد و كم‌كم دشمنان خود را از پاى درآورد ؛ ولى نخست بايد از نزديك‌ترين دشمنان ، يعنى مدعيان و دشمنان خانگى ، شروع كند و عدالت و امنيت را در كشور خود مستقر سازد ، چنان‌كه من در ايران اول به قلع و قمع دشمنان داخلى پرداختم . جواب دادم كه در ايران اين امر ميسر است ؛ زيرا تمام كشور متحد و پشتيبان شاه است و وى مىتواند به هر كجا بخواهد ، نيروى شگرف خود را گسيل دارد و در دل همسايگان وحشت اندازد ؛ در حالى كه وضع پادشاه اسپانيا كاملا با او فرق دارد و همان‌طور كه قبلا گفته‌ام ، تمام سرزمين‌هاى متعلق به او با يكديگر اختلاف دارند و به‌علاوه از هم دور هستند ، به طورى كه وى نمىتواند بدون گذشتن از كشورهاى دشمن به قسمت‌هايى از خاك خود راه يابد . شاه گفت اين دلايل براى اجتناب از جنگ قانع‌كننده نيست و علت اصلى اين است كه شاه اسپانيا روح سلحشورى ندارد و سرباز نيست ؛ در حالى كه او بايد خود پيشاپيش سپاه اسب بتازد

--> ( 1 ) . منظور Martin Luther كشيش معروف آلمانى است كه تحول بزرگى در ديانت مسيحى به وجود آورد و در سال 1546 ميلادى به سن شصت و سه سالگى در Eisleben واقع در آلمان وفات يافت . - م .