شاه سپس موضوع شاه اسپانيا را پيش كشيد و پرسيد : چرا او با ترك‌ها جنگ نمىكند ؟ جواب دادم كه او اقداماتى را كه مىتواند انجام مىدهد . ناوگان اسپانيا در درياها گردش مىكنند و همه ساله تعداد قابل توجهى از ناوگان ترك‌ها را به غنيمت مىگيرند و در خشكى نيز قلاع ترك‌ها را ويران مىسازند و تعدادى از سربازان آنها را اسير مىكنند ، در حالى كه ترك‌ها قدرت انجام چنين كارهايى را در كشورهاى ما ندارند و نيروى نظامى آنها ، كه اين‌قدر موجب هراس همه شده است ، جرأت ندارد به خاك كشورهاى ما حمله كند و به طور خلاصه چه در زمين و چه در دريا ، بيش از اين حد نمىتوان از قواى اسپانيايى انتظار داشت . شاه گفت اين بسيار كم است و اثر ناچيزى دارد ؛ بايد جزيرهء قبرس را از ترك‌ها گرفت و ارض مقدس را از چنگشان به در آورد و اگر او به جاى پادشاه اسپانيا مىبود ، يا مرگ را استقبال مىكرد و يا بيت‌المقدس را آزاد مىساخت . جواب دادم لشكركشى از ماوراى درياها كار آسانى نيست و انجام آن به واسطهء لزوم دريانوردى طولانى و اميد كمى كه به دريافت كمك‌هاى خارجى مىرود امرى دشوار است ، مضافا به اين‌كه پادشاه اسپانيا در بين كشورهاى غربى نيز داراى دشمنان زيادى است كه با آنها اختلافات عميق و طولانى دارد ، و اگرچه وى پادشاه مقتدرى است ، ولى كشورهاى تحت سلطهء او متحد نيستند و در عين پراكندگى ، از طرف دشمنان او احاطه شده‌اند و به اين ترتيب نمىتواند بدون سنجيدن تمام اطراف و جوانب كار نيروهاى خود را از اين سرزمين‌ها خارج كند و به اراضى دوردست ببرد و روىهم رفته كشورهاى ما با مشرق‌زمين كه در آنجا همه چيز به شاه تعلق دارد و همه از مايملك او استفاده مىكنند و سرباز شاه هستند و هر كجا او بخواهد مىروند ، وضع متفاوتى دارند . گفتم در كشور ما گرچه قسمتى از اراضى تعلق به پادشاه دارد ، ولى سرزمين‌هاى زيادى نيز متعلق به اتباع او است كه چون آنها را از پادشاه دريافت نكرده‌اند ، مجبور نيستند به جنگ بروند ؛ مگر اين‌كه حقوق مناسبى به آنها داده شود يا خودشان داوطلب اين كار شوند و بالطبع تعداد اين‌گونه اشخاص قليل است ، و در نتيجه براى يك پادشاه مغرب زمين زياد آسان نيست كه نيروى زيادى كه لازمهء لشكركشى به ماوراى درياها است فراهم سازد ؛ از طرف ديگر براى اعزام چنين نيرويى ، به تعداد كافى كشتى احتياج داريم كه متأسفانه آن هم به علت اشكالات متعدد فراهم نيست ؛ زيرا با توجه به قواى عظيم ترك‌ها ما هم بايد متقابلا تعدادى زياد از افراد خود را گسيل

--> حذف شده و فقط در نسخهء خطى مىتوان متن مكالمات را كه سانسور وقت بر آن قلم بطلان كشيده است ، پيدا كرد . - م .