اين زبان‌ها از درك آنها عاجز بودند ، و همهء كسانى كه بعدا دربارهء زندگى پيترو دلاواله مطالعاتى كرده و مطالبى نوشته‌اند دقت او را تحسين مىكنند و حس ملاحظهء او را فوق‌العاده مىدانند . همان‌طور كه فوقا ذكر شد فقط اولين جلد سفرنامه ، يعنى قسمت مربوط به تركيه ، در سال 1650 در زمان حيات خود مؤلف به چاپ رسيد . دو جلد مربوط به ايران ، با نظارت چهار تن از پسران پيترو دلاواله در سال 1658 از طبع بيرون آمد و چاپ جلد چهارم ، يعنى نامه‌هاى هند و شرح بازگشت جهان‌گرد به ايتاليا ، به سال 1663 به اتمام رسيد . اين سفرنامه ، چندين‌بار به زبان ايتاليايى تجديد چاپ شد ؛ ولى بعد از نيمهء اول قرن نوزدهم در بوتهء فراموشى افتاد و از 1843 كه آخرين چاپ كتاب به زبان ايتاليايى در برايتون « 1 » انجام گرفت ، چاپ ديگرى از كتاب به نظر نرسيد تا اين‌كه اخيرا به همت مؤسسهء ايتاليايى خاورميانه و خاور دور ايتاليا ( ايزمئو ) « 2 » ، قسمت مربوط به ايران ، با تجديد نظر كامل و حواشى زير چاپ رفت و شايد به زودى در دسترس عموم قرار گيرد . ترجمهء فرانسهء سفرنامه ، اولين ترجمه‌اى بود كه به چاپ رسيد ، و بين سال‌هاى 1662 تا 1664 ميلادى ، هر چهار جلد كتاب از چاپ بيرون آمد و مترجمان آن ، اتين كارنو « 3 » و فرانسوالو - كنت « 4 » ، هر دو كشيش بودند . در سال 1670 ، ترجمهء ديگرى از اين كتاب بيرون آمد و آخرين چاپ ترجمهء فرانسهء سفرنامه ، در 1745 در هشت جلد ، در شهر روان « 5 » انتشار يافت . شش جلد ترجمهء هلندى كتاب ، به تدريج از سال 1664 تا 1681 در آمستردام از چاپ خارج شد و اين ترجمه به تصاويرى نيز مزين شده است كه گرچه همهء آنها تخيلى است ؛ ولى چون نشان‌دهندهء تصورات يك هنرمند هلندى از توضيحات نويسنده است مترجم ، انتشار آنها را در اين ترجمهء فارسى بىمورد ندانست و خوانندهء عزيز قسمتى از تصاوير فوق‌الذكر را در اين جلد و بقيه را در جلد بعد مشاهده خواهد كرد . علاوه بر اين نقاشىها هر كجا كه مناسب تشخيص داده شد تصاوير ديگرى برگرفته از كتابهاى جهان‌گردان ديگر اروپايى كه در قرون هفده و هجده و نوزده به ايران آمده‌اند ، به اين ترجمه اضافه شد تا به تصور ذهنى خواننده و تجسم وضع زمان و موقعيت شهرها و نقاطى كه نويسنده از آنها نام مىبرد ، كمك شده باشد . نكتهء ديگرى كه تذكر آن لازم به نظر مىرسد اين است كه خود جهان‌گرد نيز فرد نقاشى را به

--> ( 1 ) . Brighton ( 2 ) . Istituto Italiano per il Medio ed Estremo Oriente ( Ismeo ) ( 3 ) . Etienne Carneau ( 4 ) . Francois le Comte ( 5 ) . Rouen