پيترو دلا واله ( مترجم : شعاع الدين شفا )
147
سفرنامه پيترو دلا واله ( قسمت مربوط به ايران ) ( فارسى )
چون رودخانه كوچك و آب آن كم است ، بدون زحمت بدان جا راه يافتم ، اما نتوانستم زياد دور بروم و چون قايق عمق نداشت به زودى شروع به تكان خوردن كرد . بانو معانى كه تا به حال دريا نديده و گرفتار چنين موقعيتهايى نشده بود ، با مشاهدهء اين تكانها يا همانطور كه خودش گفت واقعا گرفتار ناراحتى معده شد و يا بهطورى كه من فكر مىكنم ترسيد ؛ ولى به هر حال چون به ادامهء قايقرانى اظهار بىميلى كرد به عقب برگشتيم و در كنار رودخانه ، كه فاقد تپه و تخته سنگ و زيبايىهاى طبيعى بود ، ناهار خورديم . با وجودى كه در آن ايام خوردن گوشت دام مجاز بود ، ولى از رودخانه تعدادى ماهى صيد كرديم و من كه از مدتها پيش ، از فكر چنين روز و امكان صيد ماهى لذت مىبردم دستور دادم آن را همان جا كباب كنند ؛ ولى همهء اميدهايم نقش بر آب شد ، زيرا آن روز و روزهاى بعد هيچوقت در اين منطقه موفق به خوردن ماهى خوب نشدم و بهطور كلى ماهىهاى اينجا براى كسانى كه به ماهىهاى لذيذ درياهاى ما عادت دارند اصلا قابل خوردن نيستند . با وجود اين بايد اضافه كنم ، چون روز اولى بود كه بعد از مدتها ماهى مىخوردم ، طعم آن در نظرم به مراتب بيش از دفعات بعد لذيذ جلوه كرد . من تصور نمىكنم ماهى خوشطعم در اين دريا ناياب باشد ، ولى به علت كمى عمق آب نوع خوب آن به نزديكىهاى ساحل نمىآيد و در نتيجه صيد نمىشود . در مصب رودخانه فقط مىتوان ماهى آزاد گرفت كه گوشت آن مثل ماهىهاى ما لذيذ نيست ، با اين حال بهترين ماهىهاى اين منطقه است و از آن گذشته ماهىهاى اوزونبرون نيز در اينجا صيد مىشود كه گوشت آن فوقالعاده بد و غير قابل خوردن است . چهار - پنج نوع ديگر ماهى نيز وجود دارد كه من آنها را نمىشناسم ، فقط چيزى كه توجه مرا جلب كرده اين است كه همهء ماهىهاى اينجا بزرگ و فربه هستند و تا به حال به ماهى كوچك برخورد نكردهام و نمىدانم علت آن چيست ؛ يا ماهى كوچك واقعا وجود ندارد و يا نمىتوانند آن را صيد كنند . مطلبى را كه با اطمينان مىتوانم بگويم اين است كه گوشت ماهىهاى اينجا نه تنها نسبت به گوشت ماهىهاى ما بسيار بدطعم است ، بلكه ماهىهاى بينالنهرين كه در دجله و فرات صيد مىشوند و يا ماهىهاى آبهاى زيرزمينى صحراى عربستان بدون شك همه صد درجه خوشطعمتر از اينها هستند و خلاصه اينكه ترجيح دادم ايام روزه را بدون ماهى بگذرانم و به اين گوشت بدبو لب نزنم . يكى از دلايل بدى گوشت ماهىها چربى فوقالعادهء آنهاست ، زيرا كف دريا و رودخانههاى اطراف آن سنگى نيست بلكه پوشيده از لجن است و به همين دليل ماهىها