پيترو دلا واله ( مترجم : شعاع الدين شفا )

مقدمهء مترجم 17

سفرنامه پيترو دلا واله ( قسمت مربوط به ايران ) ( فارسى )

در نوامبر 1624 پيترو دلاواله در بندگوا « 1 » به كشتى نشست و عازم مراجعت شد و پس از توقف در مسقط سرانجام در بصره كشتى را ترك گفت و تمام مسير بين اين بندر و شهر حلب را از طريق زمين طى كرد و صحراهاى خشك را پشت سر گذاشت . در حلب ، جهان‌گرد ايتاليايى ، سفر پرماجراى خود را به مشرق زمين به اتمام رسانيد و با كشتى عازم ناپل شد و در سر راه خود از جزاير قبرس و مالت و سيسيل نيز ديدن كرد و سرانجام در پنجم فوريهء 1626 به ناپل رسيد و در 28 مارس همان سال پس از نزديك به دوازده سال دورى ، به موطن خود شهر رم ، بازگشت و در آنجا مورد محبت پاپ اوربانوى هشتم « 2 » قرار گرفت و از ملازمان خاص او شد . پيترو دلاواله روز 25 ژوئيه ، جسد موميايى شدهء همسر خود را كه با تحمل مشقات فراوان به رم آورده بود ، در مقبرهء خانوادگى ، واقع در كليساى آراچلى « 3 » كه بر روى تپهء معروف كامپيدوليو « 4 » مركز شهر رم واقع شده ، به خاك سپرد و او جريان باز كردن تابوت و بازرسى از جسد را طى آخرين نامهء خود ، كه تاريخ آن اول اوت 1626 است ، شرح مىدهد . وى سپس با يك دختر گرجى به نام مارياتيناتين زيبا « 5 » ، كه شرح زندگى او در اين سفرنامه آمده است ، ازدواج كرد و از او صاحب چهارده فرزند شد . مارياتيناتين ، دختر يكى از صاحب منصبان گرجستان بود و چون پدرش در جنگ با شاه‌عباس كشته شده بود ، بانو معانى همسر جهان‌گرد ايتاليايى ، دخترك را به نزد خود آورده و در تربيتش همت گماشته بود و پس از مرگ بانو معانى نيز ، اين دخترك پيترو دلاواله را در سفرهاى بعدى همه‌جا همراهى كرد ، تا سرانجام اين معاشرت دائمى منجر به همبستگى آنان شد . پس از اين ازدواج ، اصيل‌زادهء ايتاليايى ، زندگى خود را در شهر رم ادامه داد و خانهء او مركز رفت و آمد دوستان و علاقه‌مندان شنيدن ماجراهاى جالبش شد و در انجمن‌هاى ادبى زمان نيز موفقيت‌هاى زيادى پيدا كرد . سرگرمى پيترو دلاواله ، در آن ايام ؛ بيشتر مطالعه و تنظيم خاطراتش بود و حتى يكى - دو آلت موسيقى تازه نيز ابداع كرد و به منصهء آزمايش درآورد ، كه زياد مورد قبول عامه واقع نشد . آرامش زندگى جهان‌گرد را ماجرايى ، كه وى بر اثر طبع آتشين خود به آن آلوده شد ، برهم زد . جريان از اين قرار بود كه ، روزى در يكى از تظاهرات مذهبى در خيابان ، ميان مستخدم هندى او

--> ( 1 ) . Goa ( 2 ) . Urbano VIII ( 3 ) . Ara Coeli ( 4 ) . Campidoglio ؛ كه در غالب زبان‌هاى خارجى به آن كاپيتول گفته مىشود . ( 5 ) . Maria Tinatin di Ziba