جريان رودخانه از سمت جنوب به شمال است و دو ميل يا قدرى كمتر و بيشتر بعدا فرح‌آباد به درياى خزر مىريزد . با وجود اين ، مىتوان شهر را يك نيمه بندر دانست ، زيرا كشتىهاى كوچكى كه در درياى خزر بين گيلان و استراباد و بادكوبه و دميرقاپو و قدرى بالاتر در هشترخان رفت و آمد مىكنند و به حمل بار و كالا اشتغال دارند ، مىتوانند تا پل مركزى شهر پيش آيند و در كنار آن پهلو بگيرند . اين وسايل حمل و نقل را گرچه در اين طرف‌ها كشتى مىنامند ، ولى حتى از قايق‌هاى معمولى ما كه نام آنها « تارتان » است كوچك‌ترند . ديواره‌هاى اين كشتىها از آب خيلى بالاتر است و در عوض كف آنها زياد در آب فرو نمىرود ، زيرا درياچهء خزر نه تنها عمق زيادى ندارد بلكه در بسيارى از نقاط آن ، كف دريا بسيار نزديك سطح آب مىشود و در صورتى كه قايق زياد در آب فرو رود به ناچار در گل مىنشيند . چيزى كه باعث تعجب من مىشود اين است كه در فرح‌آباد به غير از ماهى آزاد ، كه در مصب رودخانه صيد مىشود ، و ماهىهاى اوزون‌برون و بعضى از انواع ماهىهاى آب شيرين كه پشيزى ارزش ندارند ، ماهى ديگرى صيد نمىشود و گمان مىكنم مردم اينجا يا به صيد ماهى آشنايى ندارند و يا مىترسند براى صيد ماهى به وسط دريا بروند - زيرا اين طور به نظر مىرسد كه ايرانيان دريانوردان خوبى نيستند - « 1 » و خان استراباد كه نزديك دريا زندگى مىكند و به اين مسائل به خوبى آشنا است ، توضيحات كافى به من داد و گفت تا بيست الى سى ميل داخل دريا آب عمق زيادى ندارد ، تا بتوان در آن تور انداخت و ماهى كافى گرفت و به همين دليل است كه قايق‌ها داراى كف صاف هستند و چون در اين صفحات به غير از تعداد محدودى دزدهاى روسى دزد دريايى ديگرى وجود ندارد ، كشتىها غالبا فاقد اسلحه هستند . با دزدهاى روسى فقط مىتوان در رودخانه‌هاى بالاى درياچهء خزر ، به‌خصوص ولگا روبه‌رو شد و در آن صفحات بايد از رفتن به كوهستان‌هاى لزگىها يا به سرزمين‌هاى چركس‌ها كه بين قفقاز و مسكو واقع شده اجتناب كرد ، زيرا در غير اين صورت جان و مال انسان بدون ترديد در معرض خطر است .

--> ( 1 ) . گرچه در زمان پيترو دلاواله ايرانيان به امر دريانوردى زياد توجهى نداشتند ، ولى سوابق تاريخى نشان مىدهد كه حتى در زمان ساسانيان ، ايرانيان داراى نيروى دريايى تجارتى مهمى بودن كه تمام امور آن را خود اداره مىكردند ؛ چنانچه بسيارى از كلمات دريانوردى از ايرانيان به عاريت گرفته شده است . براى اطلاعات زيادتر در اين باره مراجعه به كتاب : A History of Persian Navigation چاپ لندن ، 1928 تأليف پروفسور هادى حسن . - م .