اين دلايل سرانجام مورد قبول واقع شد ، و پدر جوان تاداو « 1 » خليفهء كشيشان كرملى برهنه‌پا و من ، روز بعد از ورود او ، به ديدارش رفتيم . نمايندهء انگليسى متقابلا بعدها به كرات از پدر مقدس و من ، به طور جداگانه بازديد كرد و دوستى كاملى ميان ما برقرار شد . شنيديم وى مخفيانه به دين كاتوليك درآمده است و يكى از برادرزادگان او به‌طور علنى فرايض مذهبى كاتوليك‌ها را انجام مىدهد ، و براى اين كار به كليساى ما مىآيد . عيد سانتيسيمو ساكرامنتو « 2 » را امسال با تشريفات زيادى جشن گرفتيم و روز پنجشنبه ، يعنى روز عيد در كليساى آگوستن‌ها كه كرملىهاى برهنه‌پا نيز مواقع رسمى به آنجا مىروند ، مراسمى برپا داشتيم و يكشنبه نيز تشريفاتى در كليساى كرملىهاى برهنه‌پا برگزار شد كه آگوستن‌ها در آن شركت كردند و در باغ و صحن صومعه ، با شركت مسيحيان كشورهاى مختلف ، مراسمى انجام گرفت و يك دعاى مذهبى به زبان لاتين جارى شد و كشيش به زبان ايتاليايى وعظ كرد و دعاى مذهبى و خطابهء ديگرى نيز به زبان ارمنى خواندند ؛ زيرا ارمنىهاى كاتوليك ، در اينجا بسيارند و كشيشان دومينيكن ارمنى كاتوليك ، در ارمنستان ، كليساها و صومعه‌هاى زيادى را اداره مىكنند و چندين صد سال است تمام دعاها ، به زبان ارمنى خوانده مىشود و اسقف اعظم آنان را نيز كه پاپ تعيين مىكند ، ارمنى است . در اين روزها چون ارمنىها اتباع ايران هستند ، كشيشان زيادى به اصفهان آمده‌اند ، تا مسائل خود را با حكومت مركزى در ميان بگذارند و غالب آنان در منازل كشيشان كرملى برهنه‌پا به سر مىبرند . از مراسم ديگر اسلامى ، يكى عيد برادرى است كه همين امروز برگزار شد « 3 » . به موجب آيين تشيع ، كه ايرانيان پيرو آن هستند و مورد قبول ترك‌ها نيست ، در اين روز پيغمبر اسلام على ، داماد و پسر عم خود ، را به عنوان جانشين خويش تعيين كرد و اختلافات ايرانيان و ترك‌ها نيز از اين اعتقاد سرچشمه مىگيرد و ريشهء تمام جنگ‌هاى سخت و طولانى را كه سال‌هاست ميان دو مملكت ادامه دارد ، بايد از همين‌جا جستجو كرد . چون به عجله و بدون نظم و ترتيب چيز مىنويسم و هرچه به تدريج به ذهنم رسيد به روى كاغذ مىآورم ، درخواست دارم هرطور كه صلاح مىدانيد ، خودتان به طبقه‌بندى اين مطالب پراكنده بپردازيد . در خاتمه مجددا دست شما را مىبوسم .

--> ( 1 ) . Juan Taddeo : كه اين مرتبه پيترو دلاواله آن را Giovan Taddeo مىنويسد . نويسنده غالبا نام اين روحانى را پدر جووانى ذكر مىكند . - م . ( 2 ) . Santissimo Sacramento ( 3 ) . La festa della Fratellanza . منظور نويسنده همان عيد غديرخم است . - م .