معنى « طفل نامشروع » مىدهد « 1 » و اين كلمه در مقابل حلال‌زاده آمده است كه معنى طفل مشروع را مىدهد و معمولا به مردم خوب گفته مىشود . علت ديگرى كه به زنان حرم گفته مىشود ، اين است كه مىخواهند وانمود كنند مكانشان جايگاه مقدسى است و آنان را نيز ، بايد مانند شيئى مقدس نگه‌دارى كرد و مورد پرستش قرار داد و شايد هم منظور اين است كه ديدن آنان براى ديگران ممنوع است و هيچ‌كس مجاز نيست به زن ديگرى غير از همسر خود نزديك شود و يا او را ببيند و با او هم‌صحبت شود . بايد بدانيد كه اين عادت مشرق‌زمينىها در مورد نشان ندادن چهرهء زن‌هايشان به‌طورى كه بعضىها تصور مىكنند ، فقط ناشى از فروتنى يا حسادت شوهر و يا منع مذهبى نيست ؛ بلكه به علت تفاخر و خودپسندى است ، تا چنين وانمود سازند كه هر كسى لياقت ديدن صورت آنان را ندارد . اين مطلب را من از دو چيز استنباط مىكنم : اول اين‌كه در تواريخ قديم نيز نوشته شده است ، حتى قبل از دين اسلام ، زن‌هاى بت‌پرست عربستان و بين‌النهرين با صورت بسته بيرون مىرفتند و اين مطلب را بارونيو « 2 » در حواشى شرح حال شهداء « 3 » كه مؤلفين آن را تتروليانو « 4 » و ايزيدورو « 5 » ذكر مىكند ، نوشته است ، و اميليوپروبو « 6 » نيز مىنويسد كه زنان يونانى نه به ميهمانى مىرفتند و نه كسى مىتوانست آنان را ملاقات كند و مثل زنان مسلمان امروزى در اندرون زندگى مىكردند . پيتروبيتزارو « 7 » نيز كه در كتاب : ايران قديم سعى كرده است چكيدهء نوشته‌هاى تمام مؤلفان را در اين مورد عرضه دارد ؛ نقل مىكند كه زن تيرداد موقعى سوار بر اسب ، به اتفاق شوهر خود به رم آمد ، يك نقاب طلا بر روى صورت داشت . طبق آداب و رسوم فعلى نيز در مقابل يك شخص مهم ، مثلا پادشاه ، هر زن نجيب‌زاده‌اى به عنوان احترام ، روى خود را مىگشايد ؛ ولى در مقابل يك نفر هم‌شأن يا اندكى مادون خود حتى اگر با او نزديك بوده و بارها با يكديگر هم‌صحبت شده باشند ، حجاب خود را برنمىدارد . در عوض ، زنان ، در حضور خودى يا بيگانه‌اى كه اهميتى

--> ( 1 ) . البته خوانندگان توجه دارند ، منظور حرام‌زاده است ، كه نويسنده آن را صحيح ترجمه كرده ولى در مورد ارتباط اين كلمه با حرم و حرم‌سرا مرتكب اشتباه شده است . - م . ( 2 ) . Baronio ( 3 ) . Note al Martirologio ( 4 ) . Tetrulliano ( 5 ) . Isidoro ( 6 ) . Emilio Probo ؛ منظور نويسنده Aemilius Probus نويسندهء رومى است كه بيشتر به نام Cornelius Nepos خوانده مىشود . اين نويسنده در سدهء قبل از تولد مسيح مىزيسته و آثار او به زبان لاتين است . ( 7 ) . Pietro Bizzarro منظور نويسنده Pietro Bizari مؤلف Persicarum rerum historia است ، كه در سال 1583 ميلادى ، در دوازده جلد در آنورس ( بلژيك ) به چاپ رسيده است . - م .