آدام الئاريوس ( مترجم : احمد بهپور )
64
سفرنامه آدام الئاريوس ( بخش ايران ) ( فارسى )
پاندور « 1 » ، ويلنسل . از آنجا كه موسيقى ما به گوش آنان خوشآمد از سفرا خواسته شد كه همراه آنها براى صرف شام به قصر خان روند و در تالار بزرگ آنجا بار ديگر اين موسيقى اجرا شود . پس از يك اقامت طولانى ، تقاضاى آنان براى ما تنوعى بود كه اين شب را با خوشى و شادمانى بگذرانيم ، خصوصا كه خان بهترين اسبهاى خود را ، كه دو سه رأس آنها عطيه شاهانه و بسيار مورد علاقه وى بودند ، از مقابل خود در تالار گذراند . بر پشت هر اسب مستخدمان مخصوص خان سوار بودند و اسبها را از روى قالىهاى گرانبها و زيباى تالار مىگذراندند . پنجم ژانويه از طرف خان به سفرا اطلاع داده شد كه صبح روز بعد ارامنه جشنى به نام خاج شوران « 2 » برپا مىكنند كه عبارتست از غسل دادن صليب در آب . اين جشن در خارج شهر و كنار پل آمبرى « 3 » كه بر روى رودخانه زده شده است برگزار مىشود و خان شخصا مايل است كه در اين مراسم شركت كند و چنانچه فرستادگان نيز خواسته باشند كه اين مراسم را تماشا كنند براى آنان جاى مناسبى در نظر گرفته شود . ارامنه نيز مانند روسها مراسم كريسمس را روز ششم و صبح زود با اجراى مراسم مذهبى و وعظ و خطابه آغاز مىكنند . سفرا كه محل اقامتشان نزديك دير بود با چند تن ديگر به آنجا رفتند تا مراسم مذهبى و نيايش ارامنه را كه شبيه كاتوليكهاى رومن « 4 » بود از نزديك مشاهده كنند . حدود ظهر به دستور خان ، ارامنه پانزده رأس اسب آورده بودند تا ما را با خود به طرف رودخانهاى كه حدود نيم مايل از شهر دور بود ببرند .
--> ( 1 ) - Pandor - سازى زهى شبيه عود كه در خاور نزديك هنوز يافت مىشود - م . ( 2 ) - Chatsche Shuran - خارج شويان - عيد كليسا در ششم ژانويه برگزار مىشود و عيد اول سال ارامنه و پيروان ارتدكس در بيست و چهارم ديماه - فرهنگ عميد - م . ( 3 ) - Puli Amberi - شايد پل عنبرى باشد . Amber در زبان آلمانى معناى عنبر ميدهد - م . ( 4 ) - Roman Katholik - كاتوليكهاى پير و پاپ در رم - م .