بسيار شگفت‌زده شدند . وقتى از آنان پرسيدم كه آيا چنين كره‌اى دارند گفتند ؛ نه و اضافه كردند كه در زمان‌هاى دور يك فلك « 1 » بزرگ ( آن‌ها كره را فلك مىنامند ) كه داراى ساختى بسيار هنرمندانه بود داشته‌اند كه در جنگ بين ايران و تركيه از بين رفته است . من احتمال مىدهم كه اين بايد همان كرهء بلورينى باشد كه گويا شاپور اول « 2 » شاهنشاه ايران داشته و آن‌چنان بزرگ بوده است كه انسان مىتوانسته درون آن بنشيند . ايرانيان سال خود را باتوجه به حركت خورشيد و ماه تعيين مىكنند ، بنابراين داراى سال شمسى و قمرىاند . سال قمرى براى آنان به جهات دينى معتبر است و روزهاى معين مذهبى در متن ماه‌هاى قمرى قرار گرفته است . سال قمرى از دوازده بار دور قمر و بازگشت به حالت اول حاصل مىشود و يازده روز از سال ما كوتاه‌ترست . آغاز تاريخ ايرانيان از هجرت حضرت محمد ( ص ) از مكه ، در ژوئيه سال ششصد و بيست و دو ميلادى ، محاسبه مىشود . براساس حركت خورشيد هم‌سال را حساب مىكنند و اين محاسبه از آغاز تساوى شب و روز صورت مىگيرد و به آن سال خورشيدى مىگويند و سن خود را با آن معين مىكنند ؛ مثلا مىگويند ، من اين تعداد نوروز « 3 » سن دارم . آنچه كه مربوط به روزهاى هفته آنان مىشود اينست كه شمارش را از روز شنبه آغاز مىكنند كه روز هفتم مصادف با روز تعطيل يعنى جمعه مىشود و در اينجاست كه روز تعطيل آنها با روز تعطيل مسيحيان و يهوديان تفاوت دارد . به ستاره‌شناسى يا خواندن اوضاع از افلاك بيش از آنچه كه اهميت دارد ارزش مىنهند . بدون‌شك اعتقاد به اين خرافات را از خالدرهاى « 4 » قديم دارند .

--> ( 1 ) - Felek ( 2 ) - اصل : Sapor I - شاه ايران ( 341 - 272 ق . م ) از دودمان ساسانى كه در جنگ با فيليپوس قيصر رم موفق شد كه عربستان ، ارمنستان و عراق عرب را تصرف كند . و - آ . ( 3 ) - Naurus ( 4 ) - Chalda ? ren - وابسته به يكى از اقوام ( سامى - آرامى ) - م .