آدام الئاريوس ( مترجم : احمد بهپور )
301
سفرنامه آدام الئاريوس ( بخش ايران ) ( فارسى )
فصل دهم - دربارهء آموزش و پرورش كودكان و آموزشگاههاى ايرانيان ، زبان و خط ، مدرسه و علوم رايج . چونكه مردان ايرانى همسران متعدد اختيار مىكنند ، بنابراين كودكان بسيارى نيز به دنيا مىآورند ، برخى از پدران داراى بيست ، سى يا بيشتر فرزند هستند . اين كودكان در حال حاضر مانند زمانهاى پيشين تربيت نمىشوند كه سالهاى اول زندگى خود را مانند زندانيان در اطاقهاى دربسته نزد مادران خود به سربرند و اجازه نداشته باشند كه مدتهاى مديدى در برابر چشم پدر خود ظاهر شوند . همچنين اكنون ، آنچنان اجبارى وجود ندارد كه تيراندازى با كمان و اسبسوارى بياموزند و تعدادى از آنها همينكه خواندن و نوشتن فراگرفتند ، مشغول كار مىشوند ، تعداد ديگر محرر مىشوند و يا اينكه به تحصيل دانش ادامه مىدهند . كمتر ايرانئى ديده مىشود كه خواندن و نوشتن نداند ، بدون در نظر گرفتن اينكه در كدام قشر اجتماعى قرار دارد ، زيرا ايرانىها فرزندان خود راحتى زودتر از معمول به مدرسه مىفرستند . مساجد آنان كه محل عبادت است ، مدرسه نيز هست و هر شهر به تعداد كوچههاى آن مسجد دارد ، زيرا هر كوچه داراى مسجد ويژهء خود است كه هزينهء آن را بايد اهالى همان كوچه تأميين كنند . در هر مدرسه