آدام الئاريوس ( مترجم : احمد بهپور )
18
سفرنامه آدام الئاريوس ( بخش ايران ) ( فارسى )
مىشوند در محل امنى لنگر اندازند و بالاخره بيست و هفتم اكتبر حركت مىكنند . بيست و هشتم در دريا به كاروانى از بازرگانان ايرانى و پانصد نفر استرليتز « 1 » كه فرماندهى آنها با يك نفر سرهنگ بود برخورد مىكنند و از او مىخواهند كه يك بلدكار آزموده تا شهر تركى « 2 » در اختيار آنان بگذارد ولى تقاضايشان پذيرفته نمى - شود و در عوض تجار ايرانى به آنها كمك مىكنند و سكاندار خود را به كشتى هيئت مىفرستند و او هدايت كشتى را شخصا به عهده مىگيرد . در اينجا نويسنده يادآور مىشود كه اين همه انسانيت و مردانگى را حتى از مسيحيان نيز توقع نداشتهاند . ناخداى ايرانى به كشتيرانى بر دريا بسيار آگاه بود و از قطبنما نيز به شيوهاى عالى استفاده مىكرد و اين خلاف انتظار آنان بود ، زيرا مؤلف معتقد است كه ايرانىها قادر نيستند با قطبنما كشتىهاى بادبانى را هدايت كنند ، بلكه از طريق نشانههاى ساحلى كه معمولا بيش از سه يا چهار مايل از آنها دور نمىشوند و يا توسط ستارهء شمال جهت خود را تعيين مىكنند . سىام اكتبر چركسيه محل اقامت تاتارها را در شش مايلى خود مىبينند و در همانجا لنگر مىاندازند . ناخداى ايرانى از آنها جدا مىشود و به كشتى خود مىرود و سحرگاه روز بعد دوباره به كشتى سفرا بازمىگردد . اين بار كشتى ايرانىها از جلو و كشتى هيئت آلمانى به دنبال آن روان مىشود . اول نوامبر به شهر تركى مىرسند . روز دهم نوامبر به سوى شهر مرزى دربند بادبان مىكشند و دچار امواج خروشان درياى خزر مىشوند و ناخداى ايرانى كشتى خود و آنها را به ساحل نزديك مىكند تا اگر كشتىشان آسيب ديد بتواند به موقع آنها را يارى كند . سيزدهم به ده مايلى رشته كوههاى قفقاز كه نزديك دربند است مىرسند . در اينجا
--> ( 1 ) - Strelitz - اولين افرادى كه ارتش رسمى روسيه را تشكيل دادند . اينها در زمان ايوان چهارم از درون قشرهاى مختلف جامعه برگزيده و استخدام شدند . ( 2 ) - Terki - از شهرهاى مهم چركسيه در آن زمان كه نويسنده در متن جريان اقامت خود را در آنجا هنگام بازگشت شرح ميدهد .