آدام الئاريوس ( مترجم : احمد بهپور )
196
سفرنامه آدام الئاريوس ( بخش ايران ) ( فارسى )
در قسمت جلو ، طرف چپ در ورودى ديوانخانه سفير كشور يمن « 1 » كه اربابش به سبب ضديت با تركها به تقاضاى خود از حمايت شاه ايران برخوردار بود . كنار وى سفير روسيه يعنى الكسئىساونيويچ نشسته بودند . پائينتر از اين دو ، مطربان و خنياگران مستقر شده بودند . وقتى به سفراى ما تعارف شد كه به صدر تالار بروند ، دو شاهزاده يعنى جانى خان قورچىباشى « 2 » و عليقلى بيك ديوان بيكى « 3 » به سوى آنان آمدند و بازويشان را گرفتند و يكى را پس از ديگرى به حضور شاه راهنمائى كردند . گرفتن بازوان فرستادگان توسط شاهزادگان كه اين عمل را با دو دست خود انجام مىدهند و در واقع آنان را در بغل مىگيرند - كردارى است مرسوم كه در مورد تمام سفراى خارجى اعمال مىشود و گويا ضمن اينكه نشانهء عالىترين مراحم شاهانه است ، نوعى
--> ( 1 ) - Jemen ( 2 ) - Tzanikhan Kurtzibaschi - تذكرة الملوك صفحه 7 : « در بيان تفصيل شغل ركن السلطنه القاهره قورچىباشى : مشار اليه عمدهترين امراء اركان دولت باهره و ريشسفيد قاطبه ايلات و اويماقات ممالك محروسه و تيول و همه ساله و تنخواه قاطبه قورچيان ملازم ديوان . . . و امور مربوط به قورچيان را ريشسفيد مذكور كه عاليجاه قورچىباشى است ، به حقيقت رسيده و قطع و فصل مىداد و قورچىباشيان عمدهترين اركان دولت قاهرهاند . . . » صفحه 59 كتاب سياست و اقتصاد عصر صفوى : « قور مخفف قوران به معناى سلاح و چى - دارنده و مفهوم آن سلاحدار است ، ( آنندراج ) صحيحتر آن كورچى به معناى تركشدار و كماندار است ( سازمان ادارى صفويه ) از خاصههاى ايشان كلاه قزلباش و سبيلهاى پرپشت بود » . اين جانى خان قورچىباشى بايد همان قاتل ساروتقى صدر اعظم شاه صفى باشد كه بعدها به اتهام قتل تقى زردمو كشته شده است . دراينباره به صفحه 24 تا 51 « سفرنامه شاردن بخش اصفهان » و صفحه 84 كتاب ( سياست و اقتصاد عصر صفوى » رجوع فرمائيد - م . ( 3 ) - Ali Kulibek Diwanbek .