حسين شهيدى مازندرانى

74

سرگذشت تهران ( فارسى )

در عهد فتحعليشاه قاجار تغييراتى كرده و به جاى آن بناى كنونى احداث گشته‌است . « 1 » » جالب است بدانيم كه تمامى كشته شدگان غائلهء گريبايدوف و اعضاى سفارت روسيه ، غير از شخص گريبايدوف كه جسدش را به روسيه بردند ، در محوطهء همين كليسا به خاك سپرده شدند . « 2 » تخت طاووس تخت طاووس هم از يادگارهاى پر آوازهء دوران فتحعليشاه است . اين تخت كه اشتباها به شاهان گوركانى هند نسبتش داده و گفته‌اند نادر شاه افشار آن را از هند به ايران آورده است ، در واقع همان تخت طاووسى نيست كه نادر شاه با خود به ايران آورد . لرد كرزن ، نايب‌السلطنهء هند ، تحقيقات مفصلى دربارهء اين تخت كرده است . كرزن مىنويسد : « تخت طاووس زمانى در دهلى بوده و تاورنيه ، جواهر شناس معروف فرانسوى ، كه در سال 1665 ( م . ) ، 1076 ( ه ق . ) ، در زمان اورنگ زيب به هندوستان سفركرده ، مشخصات آن را اين چنين شرح مىدهد : « بزرگترين تخت سلطنتى در قصر شاهى تختى است كه به شكل تختخوابهاى صحرايى ما با نهايت ظرافت ساخته شده ، شش پا طول و چهار پا عرض دارد . تشك آن مانند بالش بلند و طويل است و تشكهاى اطراف آن صاف و تخت مىباشد . پوش يا چتر بالاى آن در بخش داخلى با مرواريد و الماس آراسته‌شده و دور لبهء آن تماما مرواريددوزى است . روى اين پوش يا چتر كه مانند يك تاق چهار بخشى است ، طاووسى قرار گرفته كه دم آن كاملا باز است و تمام آن از لعل كبود و ساير احجار قيمتى ساخته شده است . بدنهء طاوس از طلاى خالص است كه روى آن سنگهاى قيمتى نشانده شده و يك ياقوت بزرگ در سينهء آن قرار داده‌اند و از آن ياقوت ، دانه‌اى مرواريد آويزان است كه پنجاه قيرات وزن دارد و در هر طرف اين طاووس دودسته گل از گلهاى مختلف قرار داده شده كه تمام آنها طلاى خالص است و روى آنها با نهايت ظرافت ميناكارى شده است ، هنگامى كه شاه روى اين تخت جلوس مىكند درست در برابر چشم وى ، يك جواهر شفاف با يك الماس به وزن هشتاد يا نود قيرات قرار گرفته كه دورش را از ياقوت و زمرد دانه نشان كرده‌اند ، به هنگام جلوس شاه بر تخت ، اين الماس هميشه در برابر چشم او واقع مىشود .

--> ( 1 ) . تهران در گذشته و حال ، ص 257 - 258 . ( 2 ) - آثار تاريخى تهران ، ص 87 ، نقل به اختصار .