خطايى ، على اكبر

457

خطاى نامه ( شرح مشاهدات سيد على اكبر خطائى معاصر شاه اسماعيل صفوى در سرزمين چين )

است از : 1 - كتابى تأليف ابو محمد عبد اللّه بن محمد قلانسى ظاهرا به نام « ارشاد » كه در اصول اخلاق دينى و بيشتر عرفانى نوشته شده است . بر روى دو سه تا از نسخه‌ها نام ارشاد آمده است . مؤلف درين كتاب از خواجه امام خطيب ابو القاسم كرابستى ، خواجه ابو تراب نخشبى ، ابو اسحق بشاغرى ، خواجه محمد بن على حكيم ترمذى ( خواجه حكيم ) و حكيم جوهرى ياد كرده است . مؤلف در چندين مورد از پدر خود به‌عنوان « خواجه امام پدرم » ذكر مىكند و در موارد متعدد اشعارى را از « آفرين‌نامه » كه تأليف پدرش بوده است نقل كرده است . همچنين ابياتى به تازى به نقل از « عم خود » مىآورد . مؤلف متن را در موارد بسيار با اشعار زياد كه باحتمال قوى مقدارى از آنها از خود اوست آراسته و در مواردى هم به اسم از شاعران ناشناس نقل كرده است . از جمله ابياتى از شاعرى به نام حيدر دهقان ( در بعضى نسخه‌ها . ديهقان ) نقل كرده است و از آن مواردست : هميشه راحت و شادى نيايد * همه عمر از غم آزادى نيايد گمانى برد بر تقدير ايزد * به يك ذره به بيدارى نيايد چه ايزد گر ستاند يا بماند ( ؟ ) * ازو جز شكر و آزادى نيايد بسا محنت كه آن از بهر شادى است * ترا بر ايزد استادى نيايد شاعر ديگرى كه چند شعر از او نقل شده منصور ابدال است : هركه بىتو شاد باشد جاودان بىتو شود * هركه را از تو نباشد آن همه يك سو شود ( ؟ ) * * * همچنان كن ترك نادانى همى دانا شوى * ترك دانائى ببايد آنگهى بينا شوى نيز بينائى نه عين آشنائى با شدت * بگذر از ديدار و ديده ، آنگهى زيبا شوى