خطايى ، على اكبر
127
خطاى نامه ( شرح مشاهدات سيد على اكبر خطائى معاصر شاه اسماعيل صفوى در سرزمين چين )
فصل [ و استسقا مخصوص خراباتيان بود . . . ] و استسقا مخصوص خراباتيان بود « 1 » . سبب آنكه اگر باران نبارد از آن ديار خط پيش پادشاه بفرستند و از دوازده قسم ملك چين در همهء فصول لاينقطع خبر [ به ] خط به خاقان چين بفرستند كه برف چه مقدار [ باريد و باران چند باريد و در هر باريدن چه مقدار ] در زمين كار كرد . و از همهء امور ملكى همچنان خبر لا ينقطع به خط پيشخان « 2 » خطاى بفرستند ، و جواب خط آن امرا نيز لا ينقطع از پيش خاقان به ايشان مىرسد . و در آن ديار كه باران نشده باشد از خان خطاى خط « 3 » برآيد كه در آن ديار استسقا كنند ، و استسقا را عورات خرابات كنند ، و جاى استسقاى خراباتيان ديرهاى خطاى بود . و خراباتيان چون عزم استسقا كنند همهء توابع و لواحق خود را الوداع كنند و وصيت كنند ، زيرا كه ايشان طايفهاى زانيهاند و واجب القتل و قتل ايشان را موقوف كردهاند نظر به حكمتى ، و ديگر آنكه [ از ] اولاد خائنيناند و اگر باران نبارد و استسقاى ايشان قبول نشود چندين هزار به حبس و قتل بروند ، زيرا كه از زمان سابق و از روز اول « 4 » بر گردن ايشان تحميل كردهاند [ كه اگر به استسقاى ايشان باران نبارد از ايشان ] مىكشند « 5 » ، هرچند [ كه ] خواهند و هر كدام را كه خواهند ، [ و ] از مال اوقاف آن ديرها از براى اهل استسقاى عورتها سازند بلا حيوانى تا زمان مقصوده . و چون آن قوم بىباك غارتگر دلها و دينها را از براى استسقا به ديرها حاضر سازند ، بيت « 6 » مىدهم صورت تغير مىگذارم موى سر * تا نپوشد روز من ماه خراباتى دگر « 7 »
--> ( 1 ) - سها : بودن ( 2 ) - سها : خاقان ( 3 ) - سها : حكم ( 4 ) - سها : و از زمان سابق ( 5 ) - سها : بكشند ( 6 ) - سها : فرد ( 7 ) - سها : اين بيت پس از « بت رويان خراباتى » در دو سطر بعد آمده است .