قدامه بن جعفر الكاتب البغدادي ( مترجم : حسين قره چانلو )
66
نبذ من كتاب الخراج وصنعة الكتابة ( فارسى )
از كولسره تا سراة ، « 1 » ده فرسخ . از سراة تا نيّر ، « 2 » پنج فرسخ . از نيّر تا اردبيل ، « 3 » پنج فرسخ . از اردبيل تا خان بابك ، « 4 » هشت فرسخ . از خان بابك تا برزند ، « 5 » شش فرسخ . از برزند تا بهلاب ، « 6 » دوازده فرسخ راه است . از اردبيل تا موقان « 7 » ، چهار فرسخ . اگر كسى از راه برزه قصد نريز كند :
--> ( 1 ) Sarat ، ر ك به ابن خرداذبه ، ص 120 ؛ ابن فقيه ، ص 285 ؛ اصطخرى ، ص 194 ؛ ابن حوقل ، ج 2 ، ص 301 ؛ مقدسى ، ص 382 - 383 ؛ ياقوت اين محل را به صورت سرو يا سراوا ضبط كرده . در نزهة القلوب ( سراو ) ضبط شده ، ص 86 ؛ سرزمينهاى خلافت شرقى ، ص 174 . ( 2 ) Nyr ، ر ك به ابن خرداذبه ، ص 120 . ( 3 ) Ardabyl ، ر ك به ابن خرداذبه ، ص 120 ؛ ابن فقيه ، صص 209 - 210 ؛ ابن رسته ، ترجمه ، ص 122 ؛ اصطخرى ، صص 181 - 192 ؛ ابن حوقل ، ج 2 ، صص 287 - 291 - 301 ؛ در حدود العالم اين محل به صورت اردويل ضبط شده است ، ص 32 - 158 ؛ مقدسى ، ص 375 ، ياقوت مىگويد : ايرانيان قديم ، اين شهر را باذان فيروز مىگفتند ، ج 1 ، ص 197 ببعد ؛ نزهة القلوب ، ص 81 ؛ ابى الفداء ، ص 460 - 461 ؛ سرزمينهاى خلافت شرقى ، صص 180 - 181 . ( 4 ) Khan Babek ، ابن خرداذبه اين محل را خش نامبرده است ، ص 121 ؛ دخويه در پاورقى متن كتاب خش را با خان بابل يا خان بابك يكى دانسته است . ( 5 ) Barzand ، ر ك به ابن خرداذبه ، صص 120 - 121 ؛ ابن فقيه ، ص 284 - 286 ؛ اصطخرى ، صص 182 - 192 ؛ ابن حوقل ، ج 2 ، ص 289 - 300 ؛ حدود العالم ، ص 159 ؛ مقدسى ، ص 378 ؛ نزهة القلوب ، ص 90 ؛ سرزمينهاى خلافت شرقى ، ص 189 . ( 6 ) Bahlab ( 7 ) Moukan ، ر ك به ابن خرداذبه ، ص 120 ؛ ابن فقيه ، ص 282 - 285 ؛ اصطخرى ، ص 182 ؛ ابن حوقل ، ج 2 ، ص 289 ؛ مقدسى موقان و موغكان آورده است . ص 374 - 376 ؛ ياقوت ، ج 4 ، ص 686 ؛ آثار البلاد . . . ص 564 ؛ حمد اللّه مستوفى ، ص 89 - 90 ؛ ابى الفداء ، صص 462 - 463 ؛ سرزمينهاى خلافت شرقى ، ص 188 .