قدامه بن جعفر الكاتب البغدادي ( مترجم : حسين قره چانلو )
7
نبذ من كتاب الخراج وصنعة الكتابة ( فارسى )
بنام خداوند بخشاينده مهربان گزيدهاى از كتاب خراج و هنر نويسندگى از ابو الفرج قدامة بن جعفر نويسندهء بغدادى باب يازدهم در باب ديوان بريد و چاپارخانهها و راههايى كه به نواحى شرق و غرب منتهى مىشود . ابو الفرج گويد : در زمينهء بريد به ديوانى كه مستقل باشد ، نياز است . و مكتوبات ارسالى از همهء نواحى را كه نويسندهء آن قصد آنجا [ ديوان ] را داشته باشد ، به ديوان بريد ارسال گردد . و رئيس ديوان بريد بايد به هر چيزى و جايى راه داشته باشد ، تا نامه به مقصد فرستاده شود . و مسئوليت عرضهء نامههاى مأموران بريد و اخبار مربوط به همهء نواحى را به درگاه خليفه بر عهده دارد . و يا بايد مجموعهاى از اين كارها را گزارش دهد . نيز وظيفهء رسيدگى به كار راهنمايان بريد و دبيران [ توقيع كنندگان نامهها ] و كارمندان چاپارخانهها به عهدهء اوست . و بر اوست كه مستمرى آنان را بپردازد و حكم مأموران پست را در ساير شهرها ابلاغ كند . رئيس اين ديوان به كسى نيازمند است كه مورد اعتماد وى و خليفهء وقت باشد ، زيرا اين كار تنها به يك مأمور كه نامهها را از رو بخواند ، نياز ندارد بلكه به شخص مورد اعتمادى نيازمند است كه آداب و رسوم لازم ديوان بريد را كاملا رعايت