ميزان است [ پ v 4 ] . با خط استوا كرهء زمين به دو نيمهء مساوى تقسيم مىشود ، نيمهء نخست جنوب است به هنگامى كه محل طلوع ستارهء نطح روبه‌روى شما باشد ، ( يعنى ) در سمت راست شما قرار دارد ، و نيمهء دوم شمال ناميده مىشود ، هنگامى كه محل غروب ، غفر پشت سر شما باشد ، يعنى در سمت چپ شما قرار گيرد . جنوب زمين خالى است 13 - امّا جنوب زمين بيابان است و هيچ آبادانى در آن نيست و فقط كسانى كه در نزديكى آن يعنى روى خط استوا سكونت دارند مانند اهالى حبشه « 1 » و نوبه « 2 » به جنوب مىروند و حدود بيست فرسخ نه بيش‌تر در آن بيابان ره مىپيمايند . و چه بسا به درياچه‌هايى كه آب نيل از آن‌ها بيرون مىآيد ، كه آب‌هايى از كوه قمر « 3 » به آن‌ها مىريزد ، مىرسند . اينان براى شكار زمرّده تا آن‌جا پيش مىروند .

--> - دهخدا ، ( معتمد - نوال ) ، ج 14 ، ص 22555 ) . ( 1 ) . Habasha , - cf . E . I 2 . , 3 - 8 , Par E . Ullendorff , J . S . Trimingham , C . F , Beckinsham . ( 2 ) . Nuba ; cf . E . I . , III , 1008 - 1012 , par S . Hellelson . ( ر . ك : تقويم البلدان ، ابو الفداء ، چاپ پاريس ، صص 64 ، 151 ) . ( 3 ) . Djabal al - Kamar ; al - Kumr .