مسكونى نيست ، و به جز آن مكانى است كه آتش ابراهيم در آن بوده كه اكنون حاصلخيز است و تغيير نيافته است . هاروت و ماروت 132 - اين سرزمين‌ها و كوه‌ها به كوه قيصوم متّصلند . در اين كوه همان غارى است كه هاروت و ماروت درآنند . و پيش از ظهور اسلام در آن‌جا به مردم سحر و جادو مىآموختند . آموزش آن‌ها طبق آن‌چه به ما رسيده ، اين‌گونه بوده كه ، مرد و زن به در غار مىآمدند ، و اين دو فرشته هاروت و ماروت را در فضاى آن غار معلق مىديدند ، در حالىكه آن دو از بالا يا پايين به چيزى بسته نبودند ، آن‌گاه بيننده داد و فرياد شديدى مىكرد و از ترس مىلرزيد و عقلش را از دست مىداد . گويند : آن دو فرشته به او مىگفتند : « آيا ترسيدى ؟ برگرد و به درگاه پروردگارت استغفار كن . » پس اگر بازمىگشت برايش خوب بود ، ولى اگر مىگفت : « بازنمىگردم ، آمده‌ام از شما دو تن سحر بياموزم ! » آن‌گاه به او همان را مىگفتند كه خداوند تعالى فرمود : إِنَّما نَحْنُ فِتْنَةٌ فَلا تَكْفُرْ « 1 » ، « ليكن اى مرد بازگرد كه براى دنيا و آخرتت بهتر است » . پس اگر بازگردد براى او بهتر است ، و اگر بگويد : « برنمىگردم آمده‌ام كه ياد بگيرم » به او مىگويند : « ياد نمىگيرى تا به خداوند كفر بورزى و در اين صورت اهل دوزخى ! » آن‌گاه اگر بگويد : « ناگزير بايد بگيرم » به او مىگويند : « برو و فردا بيا كه تو را ياد دهيم ، پس او مىرود و روز دوم نزد آن‌ها بازمىگردد و آن دو او را خيلى نصيحت مىكنند ، و چون ابا كند و مخالفت ورزد ، به او گويند : « برگرد تا روز سوم » و در هر بار آن مرد داد و فرياد زيادى مىكند [ پ r 26 ] ، پس اگر شيطان آن فتنه را برايش زينت دهد و روز سوم دوباره بازگردد به او مىگويند : « اى مرد آيا وقت

--> ( 1 ) . بقره / 102 .