محمد بن أبي بكر الزهري الغرناطي ( مترجم : حسين قره چانلو )

119

كتاب الجغرافية ( فارسى )

ناحيهء سوم : خراسان « 1 » 130 - مرز اين ناحيه در مشرق از سرزمين غانه « 2 » تا سرزمين خراسان و تا سرزمين تبّت « 3 » و تا بيابان قيصوم « 4 » است ، و دليل اين‌كه به اين نام خوانده مىشود [ پ v 25 ] وجود كوه قيصوم در آن است و مرز اين ناحيه در مغرب پايان سرزمين موصل تا نيسابور « 5 » در سرزمين فلسطين در شمال است . 131 - از شهرهاى اين ناحيه شهر خراسان است كه از بزرگ‌ترين شهرهاى اين ناحيه مىباشد و نيز شهر همدان « 6 » و سمرقند « 7 » و خوارزم و شهر كلود « 8 » كه كلدانىها به آن منسوبند ، و مركز حكومت نمرود بن كنعان بود ، و او فرعون زمان ابراهيم ( ع ) بود . حضرت ابراهيم ( ع ) در اين شهر متولد شد ، و در همان‌جا براى هدايت قومش مبعوث گرديد ، و در همان‌جا به آتش انداخته شد ، از همين شهر بود كه نمرود به آسمان صعود كرد و حكايتى طولانى دارد كه ما به خاطر شهرتش آن را خلاصه كرديم . اين شهر اكنون خراب است و

--> ( 1 ) . Kurasan ; cf . E . I . , II , 1023 , Par CL . Huart . ( 2 ) . Ghana ; cf . E . I 2 . , I , 1025 , Par R . C Ornevin cf I . Wilks . ( 3 ) . Bilad al - Thabt - Tibet ; cf . E . I . , IV , 780 - 782 , Par W . Barthold . ( 4 ) . al - Kaysum . ( 5 ) . Nisabur ( Bilad ) ; cf . E . I . , III , 992 - 994 , Par E . Honigmann مقدسى در كتاب احسن - التقاسيم ، جايى را به نام نيسابور در ناحيت فلسطين نياورده است . گفتهء زهرى دربارهء ناحيت خراسان كاملا براساس گفته‌هاى پوچ و دور از حقيقت است ، نمونهء بارز آن همان است كه نيشابور خراسان را در سرزمين فلسطين ياد كرده است . ( 6 ) . Hamadhan ; cf . E . I 2 . , III , 107 , Par R . N . Frye . ( 7 ) . Samarkand ; cf . E . I . , IV , 134 - 136 , Par H . H . Schaeder . ( 8 ) . Kalud Kutha ? cf . E . I . , II , 457 . ، اين شهر همان شهر كوثى ربا در بين النهرين است كه مركز كلدانىها بوده است ( ر . ك : سرزمين‌هاى خلافت شرقى ، گاى لسترنج ، ص 75 ) .