فصل چهارم در تاريخ بلوچستان به طريق اختصار در تاريخ قطعه بلوچستانى كه در تصرّف حكمران كرمان است ، به طريق اجمال و اختصار عرض مىكنم كه از بعضى كتب جغرافيا « 1 » مثل معجم البلدان « 2 » و تقويم البلدان « 3 » و نزهت القلوب « 4 » و غيره طول كرمان را يك صد و هشتاد فرسخ نوشتند . و طول كرمان كه اوّل او زين الدينى كه چهارده فرسخى يزد است [ 129 ] تا كلات سرخ ، آخر بلوك رودبار يك صد و پانزده فرسخ است و بعد از آن به خاك بلوچستان مىرسد . لهذا معلوم مىشود كه پيوسته اين قطعه بلوچستان كه اكنون به تصرّف حكمران كرمان است ، جزو خاك كرمان محسوب مىشده . و نيز در عقد العلى « 5 » و سمط العلى « 6 » ، كه دو

--> ( 1 ) . جغرافيا : معرّب ژكرافيا ، به لغت فرانسه « ژكرا » به معنى مساحت و « فيا » به معنى زمين است . ( 2 ) . معجم البلدان ، ج 4 ، ص 515 . ( 3 ) . در تقويم البلدان ، صفحات 381 - 385 مربوط به كرمان است ، امّا مطلب مورد نظر مؤلف در آن نيامده است . ( 4 ) . در نزهت القلوب آنچه مؤلف بدان اشاره كرده نيامده است ، براى تعيين ولايات كرمان رك : باب چهاردهم ، ص 200 . ( 5 ) . در عقد العلى للموقف الاعلى نيامده است . براى اطلاع در احوال ممالك كرمان ، رك : ص 121 به بعد . ( 6 ) . در سمط العلى ، آنچه مؤلف بدان اشاره كرده نيامده است ، براى احداث كرمان و موقعيّت آن رك : ص 12 .