نفوس آنجا شش هزار نفر مىشود . مرد جنگى ندارد و مردمش زارع و كاسب‌اند . سنّى مذهب‌اند . بزرگ و رئيس آنجا شىدين محمّد خان بود كه ابا عن جدّ در قصرقند و گه فرمان‌روا بودند . [ 124 ] بعد از او پسرش شى عبد اللّه خان . حال چهار سال است كه رياست قصرقند و گه از جانب ابراهيم خان حاكم بلوچستان با حسين خان پسر محمّد على خان ناروى كه شرح حالش در فصل چهارم عرض مىشود ، با اوست . وجه تسميه اينكه اين طايفه كه در قصرقند و گه بزرگ بودند ، اوّل اسمشان شى مىگويند در سنهء هزار و دويست و هفتاد و يك در شهر كرمان [ 125 ] در خانهء مرحوم امامعلى خان كه آن زمان از جانب خانبابا خان سردار حكمران كرمان حاكم بلوچستان بود و شى دين محمّد خان مكرانى در آنجا مهمان بود ميرزا محمّد شيخ الاسلام از او سؤال نمود ، جواب گفت : ما اصلا عرب بوده‌ايم و اوّل اسم ما شيخ بوده از كثرت استعمال بلوچيّه حذف خا شده و شى مىگويند . قصرقند مردم آرام و سليم النفس كاسب دارد . [ 126 ] به زراعت و تجارت ميل دارند ، بر خلاف مردم سرباز كه به شرارت مايلند . قصرقند سه قلعه دارد . چند مسجد معمور دارد . شى دين محمّد خان مىگفت : « در پنجاه سال قبل نيشكر در قصرقند و گه به عمل مىآمد ، از عدم اعتنا اهل آنجا كسى شكر نمىساخت . ابريشم هم در قصرقند در زمان پيش زياد عمل مىآمد ، حال هم جزئى عمل مىآيد . اگر صاحب تسلّطى اهتمام كند ، [ 127 ] سالى كلى ابريشم مىتوان عمل آورد و همچنين شكر ، زيرا كه آب رودخانه بسيار و زمين هر قدر بخواهند ممكن و هوا مناسب است » . گراز در رودخانه قصرقند [ وجود ] دارد . در صحراى آنجا نيز آهو زياد است . خرما و بعضى از حبوب قصرقند به جدكال و كيچ و بندر چابهار و گوادر مىرود . مخفى نماناد كه محصول اين بلوچستانى كه عرض شده ذرّت و شلتوك و ارزن و باقلا و كنجد و ساير حاصل [ 128 ] صيفى يك من بذر از بيست من تا سى من مىشود گندم و جو منى از ده من تا بيست من .